కథని కథ అనుకుని చదవడం మొదలెట్టా. నా అభిప్రాయం ప్రకారం కథకులు రెండు రకాలు. మొదటి రకం వారు వారికి తోచిన దాన్ని ఎదుటి వారికి ఒక్క దెబ్బతో అర్థం అయిపోయేట్టుగా వ్రాస్తారు. చదివేస్తాం, మర్చిపోతాం. రెండవ రకం వారు పీహెచ్. డీలన్నమాట. మనం చదవాలంటే కొంచెం నాలెజ్ అవసరమవుతుంది. మరి ఒక సారి చదవగానే కథా సారాంశం అర్థం అయినా, ఇంకా ఏదో వెతుకుతూ మళ్ళీ చదువుతాం. అలా చదివినప్పుడు కూలంకషంగా అన్ని విషయాలు తెలుసుకుంటూ మరీ చదువుతాం.
కొన్ని సార్లు అలాంటి వారి కథలు చదివినప్పుడు, నాకు అర్థం చేసుకునే శక్తి ఉందా అని అనుమానం కూడా వస్తుంది. యీ కథ ఆ కోవకి చెందినదని నా అభిప్రాయం. (కేవలం నాది.) నేను అనుకున్నంత అలవోకగా అయితే చదివెయ్య లేకపోయా. ఇంకో రెండు సార్లు ఎలాగు చదువుతా లెండి. పరిశొధనా వ్యాసాలు చదవడమంటే మాటలా! నేనూ ఈ రేంజ్ కి ఎదగాలని కోరుకుంటూ.. రచయితకి అభినందనలు.
This question appears like the egg or chicken question. But in this particular instance, I think it is the poem that arrived first and its Chandassu evolved later. In fact, it is like the vAlmIki story that has been alluded to in the essay by the erudite nArA gAru. First the poems or SlOkAs came and then the rules. In fact, many a time the rules do not always fit the poems, because it is the latter that arrived on the scene first. Most of the early metres were characterized by the number of syllables they contained, e.g., six for gAyatri, eight for anushTubh, eleven for trishTubh, etc. The metres arrived afterward. However, later when the akshara Chandassu based on the gaNa scheme was established by piNgaLa (and perhaps other earlier prosodists whose names we do not know now) and the author(s) of bharataSAstra, the traits of many metres were described before they were used. Metres like SArdUlavikrIDita and mandAkrAnta were perhaps described before they were first used by aSvaghOsha and harasEna. The same is true in our native Chandassu too. Folk songs, proverbs and women’s songs were set to metres like dvipada and taruvOja before actually their characteristics were explained in books on prosody. The same is true in kannaDa too where tripadi and other metres were there before nAgavarma’s ChandOMbudhi (first available book on prosody in kannaDa, a few years before jayakIrti’s ChandOnuSAsana in Sanskrit). In telugu, kavijanASrayamu is the earliest book on Chandassu that is available to us at present.
In fact I would even venture to state that the lullabies and love songs by the woman is the origin for later day prosody!
ప్రసాద్ గారు, గసగసాలు అంటే నాకు తెలియదు అని చెప్పలేదండి :). శేఖర్ కమ్ముల గారికి తెలియదట అప్పటివరకు. తన వ్యాసంలో రాసిన మాటలని ఉన్నవి ఉన్నట్టుగా అక్కడ రాశాను.
హరీశ్ గారికి
ఈనాడు వ్యాసం చదువుతున్నప్పుడు అపనమ్మకమే కలిగింది నాకు.
నాకు కనబడ్డ ఓ తప్పు:
“స్తీమ ఆర్ద్రీభావే” అనే పాణినీయ సూత్రంలో Steam ఉందని చెబుతోంది ఈ వ్యాసం. “స్తీం” ధాతువుకు తడి యగు (to be or become wet or moist) అని అర్థం నిఘంటువులో ఉంది. దాన్ని తప్పుగా రాసి ఆవిరి అవడం అని అర్థం సృష్టించడం చిత్రమే!
మరో జ్ఞాన గుళిక:
“హైడ్రోజెన్ ఐసోటోపుల ప్రస్తావన కృష్ణ యజుర్వేదంలో ఉంది.
‘ఏకతాయ స్వాహా ద్వితాయ స్వాహా త్రితాయ స్వాహా’ ఇందులో ద్వితా అనే పదాన్ని డ్యుటీరియంగానూ, త్రితా అనే పదాన్ని ట్రిటియమ్గా మార్చినట్లు అర్థమవుతుంది.”
కృష్ణ యజుర్వేదంలో ఎక్కడుందో ఈ మాట కానీ అందులోంచి ఐసోటోపుల అర్థాన్ని ఎలా లాగగలుగుతాము? మొత్తం కాంటెక్స్ట్ చూస్తే ఇదే అర్థం వస్తుందా? మరి కార్బన్ ఐసోటోపుల గురించి, యురేనియం ఐసోటోపుల గురించి కూడా కృష్ణయజుర్వేదంలో ఉన్నదా?
Incidentally, there is an article published in Eenadu, a telugu daily, which highlights the general notion that every thing of modern life was derived from vedas; I look forward to your opinion thereon.
“రా. రా. గారు - మిగతా చాలామంది ఆర్టిస్టులకి, హీరోలకీ గూడా నాచేత పాడించారని మీకూ తెలుసు. ఈ ‘సూట్’ అవడమనేది చాలా విచిత్రమైన విషయం. అలవాటు మీదే ఎక్కువగా ఆధారపడి వుంటూంది. అంతే. సర్వసాధారణంగా ఒక పురుష గాత్రం, మరో పురుషగాత్రంతో సరిపోతుంది.” - పి.బి. శ్రీనివాస్
నిజమే. నేను గమనించినంత వరకు పి.బీ.ఎస్. గారి స్వరం హీరో హరనాధ్ గారికి బాగా నప్పినట్టు వుండేది. అచ్చు హరనాధే పాడుతున్నారా అన్నట్టుండేది. హల్లో మేడం సత్య భామా అంటూ అల్లరిగా పాడినా, నా మాట నమ్మితి వేలా అంటూ కొంటెగా పాడినా అందంగానే వుండేది. ఆ తర్వాత, హీరో చలంకి పాడిన పాటలు కూడా మనకు బాగా గుర్తుండిపోయే పాటలే వున్నాయి. వ్యక్తిగతంగా నాకు చాలా నచ్చేవి. చలం పాట అభినయనంలో వీరి గాత్రం చక్కగా అమరి పోయేది.
కన్నులే నవ్వేవి… వెన్నెలలు రువ్వే ఇవి’ (సారీ సాహిత్యం గుర్తుకి రావడం లేదు.) ఈ పాటలో శ్రీనివాస్ గారి గాత్రం - చరణంలో మరి మరి వినాలనిపిస్తుంది.
అలాగే, జగ్గయ్య గారికి కూడా బాగా సూట్ అయ్యేది. ‘నీలి మబ్బుల నీడ ల లోన’ — గుడి గంటలు సినిమాలో ఈ పాట ఎంత జోరుగా వుంటుందనీ! ఇంకా, చిగురాకుల ఊయలలో’ — ఇలా చాలా వున్నాయి. మనమెవ్వరమూ ఎప్పటికి మరచిపోలేని మరో మాణిక్యం లాంటి వారి పాట - ముద్దు ముద్దు నవ్వు, బుగ్గల్లో రువ్వు, జాజి మల్లి పువ్వూ, బజ్జోమ్మా నువ్వూ, బజ్జోమ్మ నువ్వు’ ఈ పాటనింకెవరు పాడినా, ఇంత లాలితనం వొలికే అవకాశం లేదేమో!?
అటు శాస్త్రీయ సంగీతం తో బాటు,ఇటు సినిమా సంగీతం లోనూ తనదైన ఒక ముద్రని కలిగిన ఈ గాయకుని గురించి ఇంత వివరణ తో కూడిన సమాచారాన్ని అందించిన మీ ముగ్గురికి ఇవే నా అభినందనలు.
వారిని ఇలా స్మరించుకుంటూ, ఆయన పాటలను గుర్తు చేసుకుంటూ, మన తెలుగు గాయకుని ప్రతిభా పాటవాలnu పదిమందితో పంచుకునే ఈ అవకాశాన్ని కలగచేసిన ఈమాట వారికి కూడా నా ప్రత్యేక ప్రశంసలను తెలియ చేస్తున్నాను.
వారి ఆత్మకి శాంతి కలగాలని ఆ భగవంతుణ్ని ప్రార్ధిస్తూ.. అంజలి ఘటిస్తూ..
ఈ పాటను చాలా సార్లు విన్నాను. దీని మీద అభిప్రాయాలను ఇప్పుడే చూస్తున్నాను.
పాటను ఈ విధంగా రాసి, సంగీతం సమకూర్చుకుని, పాడించి ఇక్కడ ఉంచడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్న పని.
ఈ పాట చిన్నప్పుడు రేడియో లో వచ్చే,” మార్గము చూపుము ఇంటికి మా తండ్రి ఇంటికి” లాంటి పాటను గుర్తుకు తెస్తోంది,బహుశా పాడిన విధానం వల్ల కావచ్చు.
చారలు కట్టిన పాటలివి
జాలికి రాలే పుప్పొడులు
ఏ మరులో ఏ ఇరులో!
నీ కొస చూపుల సైగలకే
ఈ తెరలా మరలా!
ఇన్నాళ్ళూ ఏ దూరానో
ఉన్నావనుకొని ఊరుకొనీ
ఎన్నటిదీ కన్నీరు ప్రియా!
వెన్న సుమా మనసు.
చాలా బాగా వచ్చింది. మొత్తంగా వెంటాడే సంగీతం,పాట.
కలలో కల్లలో - దగ్గర దగ్గరగా వినిపించే పదాలు కాకుండా - వేరే పదం అయితే బాగా వినిపించేదేమో.
నాకు వివిధ దేశాల సంగీతం వినడం ఇష్టం.
ఇలాంటి పాటలు ఆత్మకు ఆహారంలా అనిపిస్తాయి,నెమ్మదిగా వేసవిలో ఏ వేప చెట్టు కిందో కూచుని వింటే-
ఆరు చిత్తు రూపాలు గురించి ennela అభిప్రాయం:
05/20/2013 4:38 pm
దేనికదే అన్నీ ఎక్సల్లెంట్ !
సీతా-రామా గురించి ennela అభిప్రాయం:
05/20/2013 4:05 pm
కథని కథ అనుకుని చదవడం మొదలెట్టా. నా అభిప్రాయం ప్రకారం కథకులు రెండు రకాలు. మొదటి రకం వారు వారికి తోచిన దాన్ని ఎదుటి వారికి ఒక్క దెబ్బతో అర్థం అయిపోయేట్టుగా వ్రాస్తారు. చదివేస్తాం, మర్చిపోతాం. రెండవ రకం వారు పీహెచ్. డీలన్నమాట. మనం చదవాలంటే కొంచెం నాలెజ్ అవసరమవుతుంది. మరి ఒక సారి చదవగానే కథా సారాంశం అర్థం అయినా, ఇంకా ఏదో వెతుకుతూ మళ్ళీ చదువుతాం. అలా చదివినప్పుడు కూలంకషంగా అన్ని విషయాలు తెలుసుకుంటూ మరీ చదువుతాం.
కొన్ని సార్లు అలాంటి వారి కథలు చదివినప్పుడు, నాకు అర్థం చేసుకునే శక్తి ఉందా అని అనుమానం కూడా వస్తుంది. యీ కథ ఆ కోవకి చెందినదని నా అభిప్రాయం. (కేవలం నాది.) నేను అనుకున్నంత అలవోకగా అయితే చదివెయ్య లేకపోయా. ఇంకో రెండు సార్లు ఎలాగు చదువుతా లెండి. పరిశొధనా వ్యాసాలు చదవడమంటే మాటలా! నేనూ ఈ రేంజ్ కి ఎదగాలని కోరుకుంటూ.. రచయితకి అభినందనలు.
మన సాహిత్యంలో కవులు, పుస్తకాలు గురించి mOhana అభిప్రాయం:
05/17/2013 5:53 pm
This question appears like the egg or chicken question. But in this particular instance, I think it is the poem that arrived first and its Chandassu evolved later. In fact, it is like the vAlmIki story that has been alluded to in the essay by the erudite nArA gAru. First the poems or SlOkAs came and then the rules. In fact, many a time the rules do not always fit the poems, because it is the latter that arrived on the scene first. Most of the early metres were characterized by the number of syllables they contained, e.g., six for gAyatri, eight for anushTubh, eleven for trishTubh, etc. The metres arrived afterward. However, later when the akshara Chandassu based on the gaNa scheme was established by piNgaLa (and perhaps other earlier prosodists whose names we do not know now) and the author(s) of bharataSAstra, the traits of many metres were described before they were used. Metres like SArdUlavikrIDita and mandAkrAnta were perhaps described before they were first used by aSvaghOsha and harasEna. The same is true in our native Chandassu too. Folk songs, proverbs and women’s songs were set to metres like dvipada and taruvOja before actually their characteristics were explained in books on prosody. The same is true in kannaDa too where tripadi and other metres were there before nAgavarma’s ChandOMbudhi (first available book on prosody in kannaDa, a few years before jayakIrti’s ChandOnuSAsana in Sanskrit). In telugu, kavijanASrayamu is the earliest book on Chandassu that is available to us at present.
In fact I would even venture to state that the lullabies and love songs by the woman is the origin for later day prosody!
Regards! - mOhana
మన సాహిత్యంలో కవులు, పుస్తకాలు గురించి Velcheru Naraayana Rao అభిప్రాయం:
05/17/2013 4:02 pm
సారథి గారూ: ఈ ప్రశ్న మోహనరావు గారిని అడగండి. నా సమాధానం కన్నా ఆయన సమాధానం ఎక్కువ బాగుంటుంది.
– నారా.
వేటూరి పాట గురించి Jayaram అభిప్రాయం:
05/17/2013 3:55 pm
ప్రసాద్ గారు, గసగసాలు అంటే నాకు తెలియదు అని చెప్పలేదండి :). శేఖర్ కమ్ముల గారికి తెలియదట అప్పటివరకు. తన వ్యాసంలో రాసిన మాటలని ఉన్నవి ఉన్నట్టుగా అక్కడ రాశాను.
పలుకుబడి – కాలమానము II గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:
05/17/2013 2:11 pm
హరీశ్ గారికి
ఈనాడు వ్యాసం చదువుతున్నప్పుడు అపనమ్మకమే కలిగింది నాకు.
నాకు కనబడ్డ ఓ తప్పు:
“స్తీమ ఆర్ద్రీభావే” అనే పాణినీయ సూత్రంలో Steam ఉందని చెబుతోంది ఈ వ్యాసం. “స్తీం” ధాతువుకు తడి యగు (to be or become wet or moist) అని అర్థం నిఘంటువులో ఉంది. దాన్ని తప్పుగా రాసి ఆవిరి అవడం అని అర్థం సృష్టించడం చిత్రమే!
మరో జ్ఞాన గుళిక:
“హైడ్రోజెన్ ఐసోటోపుల ప్రస్తావన కృష్ణ యజుర్వేదంలో ఉంది.
‘ఏకతాయ స్వాహా ద్వితాయ స్వాహా త్రితాయ స్వాహా’ ఇందులో ద్వితా అనే పదాన్ని డ్యుటీరియంగానూ, త్రితా అనే పదాన్ని ట్రిటియమ్గా మార్చినట్లు అర్థమవుతుంది.”
కృష్ణ యజుర్వేదంలో ఎక్కడుందో ఈ మాట కానీ అందులోంచి ఐసోటోపుల అర్థాన్ని ఎలా లాగగలుగుతాము? మొత్తం కాంటెక్స్ట్ చూస్తే ఇదే అర్థం వస్తుందా? మరి కార్బన్ ఐసోటోపుల గురించి, యురేనియం ఐసోటోపుల గురించి కూడా కృష్ణయజుర్వేదంలో ఉన్నదా?
శ్రీనివాస్
మన సాహిత్యంలో కవులు, పుస్తకాలు గురించి Saradhi Motamarri అభిప్రాయం:
05/17/2013 3:28 am
Narayanarao garu,
Really this is interesting information and thought provoking article.
One of the great doubt lingers in mind, ever since I started learning grammar, for example:
- is chandassu created first and then poetry came into being? or
- is the evolving poetry resulted in formalising chandassu?
Btw, I am also keen to know when probably chandassu in Telugu could have been created? And by whom?
పలుకుబడి – కాలమానము II గురించి K.S.Hareesh Kumar అభిప్రాయం:
05/16/2013 11:56 pm
Incidentally, there is an article published in Eenadu, a telugu daily, which highlights the general notion that every thing of modern life was derived from vedas; I look forward to your opinion thereon.
Hareesh
ప్లే బ్యాక్ సింగర్ పి. బి. ఎస్. గురించి ఆర్.దమయంతి. అభిప్రాయం:
05/16/2013 7:19 pm
నిజమే. నేను గమనించినంత వరకు పి.బీ.ఎస్. గారి స్వరం హీరో హరనాధ్ గారికి బాగా నప్పినట్టు వుండేది. అచ్చు హరనాధే పాడుతున్నారా అన్నట్టుండేది. హల్లో మేడం సత్య భామా అంటూ అల్లరిగా పాడినా, నా మాట నమ్మితి వేలా అంటూ కొంటెగా పాడినా అందంగానే వుండేది. ఆ తర్వాత, హీరో చలంకి పాడిన పాటలు కూడా మనకు బాగా గుర్తుండిపోయే పాటలే వున్నాయి. వ్యక్తిగతంగా నాకు చాలా నచ్చేవి. చలం పాట అభినయనంలో వీరి గాత్రం చక్కగా అమరి పోయేది.
కన్నులే నవ్వేవి… వెన్నెలలు రువ్వే ఇవి’ (సారీ సాహిత్యం గుర్తుకి రావడం లేదు.) ఈ పాటలో శ్రీనివాస్ గారి గాత్రం - చరణంలో మరి మరి వినాలనిపిస్తుంది.
అలాగే, జగ్గయ్య గారికి కూడా బాగా సూట్ అయ్యేది. ‘నీలి మబ్బుల నీడ ల లోన’ — గుడి గంటలు సినిమాలో ఈ పాట ఎంత జోరుగా వుంటుందనీ! ఇంకా, చిగురాకుల ఊయలలో’ — ఇలా చాలా వున్నాయి. మనమెవ్వరమూ ఎప్పటికి మరచిపోలేని మరో మాణిక్యం లాంటి వారి పాట - ముద్దు ముద్దు నవ్వు, బుగ్గల్లో రువ్వు, జాజి మల్లి పువ్వూ, బజ్జోమ్మా నువ్వూ, బజ్జోమ్మ నువ్వు’ ఈ పాటనింకెవరు పాడినా, ఇంత లాలితనం వొలికే అవకాశం లేదేమో!?
అటు శాస్త్రీయ సంగీతం తో బాటు,ఇటు సినిమా సంగీతం లోనూ తనదైన ఒక ముద్రని కలిగిన ఈ గాయకుని గురించి ఇంత వివరణ తో కూడిన సమాచారాన్ని అందించిన మీ ముగ్గురికి ఇవే నా అభినందనలు.
వారిని ఇలా స్మరించుకుంటూ, ఆయన పాటలను గుర్తు చేసుకుంటూ, మన తెలుగు గాయకుని ప్రతిభా పాటవాలnu పదిమందితో పంచుకునే ఈ అవకాశాన్ని కలగచేసిన ఈమాట వారికి కూడా నా ప్రత్యేక ప్రశంసలను తెలియ చేస్తున్నాను.
వారి ఆత్మకి శాంతి కలగాలని ఆ భగవంతుణ్ని ప్రార్ధిస్తూ.. అంజలి ఘటిస్తూ..
- ఆర్.దమయంతి.
ఏ నడలో ఏ ఎడలో! గురించి indrani Palaparthy అభిప్రాయం:
05/16/2013 4:55 pm
ఈ పాటను చాలా సార్లు విన్నాను. దీని మీద అభిప్రాయాలను ఇప్పుడే చూస్తున్నాను.
పాటను ఈ విధంగా రాసి, సంగీతం సమకూర్చుకుని, పాడించి ఇక్కడ ఉంచడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్న పని.
ఈ పాట చిన్నప్పుడు రేడియో లో వచ్చే,” మార్గము చూపుము ఇంటికి మా తండ్రి ఇంటికి” లాంటి పాటను గుర్తుకు తెస్తోంది,బహుశా పాడిన విధానం వల్ల కావచ్చు.
చారలు కట్టిన పాటలివి
జాలికి రాలే పుప్పొడులు
ఏ మరులో ఏ ఇరులో!
నీ కొస చూపుల సైగలకే
ఈ తెరలా మరలా!
ఇన్నాళ్ళూ ఏ దూరానో
ఉన్నావనుకొని ఊరుకొనీ
ఎన్నటిదీ కన్నీరు ప్రియా!
వెన్న సుమా మనసు.
చాలా బాగా వచ్చింది. మొత్తంగా వెంటాడే సంగీతం,పాట.
కలలో కల్లలో - దగ్గర దగ్గరగా వినిపించే పదాలు కాకుండా - వేరే పదం అయితే బాగా వినిపించేదేమో.
నాకు వివిధ దేశాల సంగీతం వినడం ఇష్టం.
ఇలాంటి పాటలు ఆత్మకు ఆహారంలా అనిపిస్తాయి,నెమ్మదిగా వేసవిలో ఏ వేప చెట్టు కిందో కూచుని వింటే-
http://www.youtube.com/watch?v=PMigXnXMhQ4
http://www.youtube.com/watch?feature=endscreen&NR=1&v=Zq5S5sH1Ikk
http://www.youtube.com/watch?v=zvAv3ynh4M8
పాలపర్తి ఇంద్రాణి.