mIru kavitvaM eMduku rAstAru?
(SrI satIsh chaMdar chEsina iMTarvyU. janavari 18, 1988 AMdhrajyOti dinapatrikalO prachuritamayiMdi)
(cheTlu tamavELLatO praharI gODalni kUlchEstunnAy. lOpala terichina hRdayAllA vellakilA paDukonna simeMTu sOphAlu. vATi madhya nuMchi naDichipOtE - O pAta kAlaM peMkuTillu. varaMDAlO nilabaDitE evarO vachchi lOpala kUrchOmannAru. viSAlaMgA vunna kurchIlO kUrchoni chUstE edurugA unnA TIpAy pillala kODilA uMdi. kiMda marO nAlugu pilla TIpAy^lu unnAyi. gODamIda kRshNaSAstri bOsinOru vippakuMDA navvukuMTunnADu. bAdhanu ruddinaTTE prapaMchaM mIda AnaMdAnni kUDA ruddaDAniki prayatnistunnADu. iMtalO naDayADE saruguDu cheTTulA prakka gadilOMchi vachchAru ismAyil. samudrapu gaTTuna vunnaTlanipiMchiMdi. - vachchina pani cheppAnu. praSnalu mUTagaTTukochchArA? annAru. lEdu vATaMtaTavE puDatAyi annAnu. tana gadilOki tIsukuveLLAru. )
pra. mIru kavitvaM eMduku rAstAru?
ja. (navvutU) eMduku rAstAnu? rAyakuMDA vuMDalEnu kanuka rAstAnu.
pra. eMduku rAyakuMDA vuMDalEru?
ja. svIyAnubhavAlni arthaM chEsukunEMduku chEsE prayatnamE kavitvaM. aitE iMdukOsamE kavitvaM rAyAlA? marO vidhaMgA idi sAdhyaM kAdA? aMTE kAdanipistuMdi. iTuvaMTi anubhavaM maroka vidhaMgA abhivyaktaM kAdu kanuka. kavitvaM dvArAnE adi sAdhyaM kanuka. kavitvamE rAyAlanipistuMdi.
pra. anubhavaM, anubhUti reMDU okaTEnA?
ja. kAdu. anubhava padAnni iMglIshulO #experience# anE arthaMlOnU, anubhUti anE padAnni #feeling# anE arthaMlOnU vADutunnAM. anubhavAnniMchi kavitvaM puDutuMdi. kavitva pratiphalaM pAThakunilO rEkettE anubhUti.
pra. mimmalni anubhUti kavullO lekkavEstAru kadA? mIru anubhUti kavEnA?
ja. anubhUti kavitvamanE pEru modaTa tiTTugA vADAru rAjakIya kavulU, vimarSakulU. nijAniki kavitvAniki lEbils aMTiMchaDaM nAkishTaM uMDadu. AlOchana nuMchi tappiMchukonE mArgAlu lEbils. arthaM chEsukonE kashTAniki pAlpaDakuMDA, tEliggA koTTipAreyyaDAniki lEbils upayOgistAru. ‘bUrjuvA, SrAmikavargaM, rivijanisTu lAMTi lEbils aMTiMchi ika A vishayaM guriMchi AlOchiMchaDaM mAnEyavachchu. lEbils upayOgiMchaDaM nAkishTaM lEdu. aMdukanE nA kavitvAniki pEru peTTanIyalEdu.
pra. aitE mI kavitvaM anubhUti kavitvaMlOki rAdannamATa?
ja. SrIkAMta SarmanI, SrImannArAyaNanI, nannU anubhUti kavulaMTunnAru. aMdaraM talOrakaMgA rAstunnAM. aMdari kavitvAnni gudiguchchi okalAMTidEnani elA chebutAM? mA kavitvAniki aMta daggira pOlikalunnAyA? (AlOchanalO paDDAru). oka vidhaMgA chUstE mEmaMdaramU imIDiyaT eks^pIriyens^ki aMTE pratyaksha anubhavAniki riyAkTayi rAstunnAM. aMtamAtrAna TrED mArk lEbil chITlu mA vIpula mIda aMTiMchakkharlEdu.
prastutaM tayAravutunna kavitvAnni reMDu rakAlugA viSAlaMgA vargIkariMchavachchunanukuMTAnu. #poetry of ideas #(abhiprAya kavitvaM), #poetry of experience #(anubhava kavitvaM). nA kavitvaMlO abhiprAyAlu mukhyaM kAdu. adi prabOdhAtmakaMgA uMDadu. nEnE vidhamaina #statements# cheyyanu. nEnu kavitvAnni anubhaviMchi rAstAnu.
pra. aMTE, #experiences#lO #ideas# aMtarlInaMgA vuMDavaMTArA?
ja. aMtarlInaMgA vuMTAyi. anubhavaM mukhyaM. A anubhavAnni vyaktaM chEsE prayatnamE kavitvaM. I abhivyakti tana iMdriyAlanu sparSiMchE padachitrAla dvArA jarugutuMdi.
pra. kEvalaM abhiprAyAlu velibuchchutunnArannAru kadA! alAMTappuDu adi kavitvamautuMdA?
ja. kEvalaM abhiprAyAluMTE adi kavitvaM kAdu.
pra. abhyudaya kavitvaM, viplava kavitvaM - kavitvamani oppukuMTArA?
ja. vATillO kavitvaM anipiMchukunEvi chAlA takkuvagA unnAyi. rAjakIya abhiprAyAla polimEralu dATi kavi vaiyaktika anubhavAnni sparSiMchina chOTla kavitvaM udbhaviMchiMdi.
pra. SrISrI gAri pratij~na uMdanukOMDi. laMDan abhyudaya kavula mEniphesTO chadivAka rAsiMdi kadA. aMTE abhiprAyAla mIda rAsiMdi. mIru dAnni kavitvaM kAdaMTArA
ja. dAnlO kavitvEtaramaiMdi chAlAnE uMdi. alAMTivi tIsEstE SrISrI goppa kavitvaM chAlA rASADu.
pra. rAjakIyAlu jIvitaMlO bhAgamEgA? appuDu anubhavaMlO rAjakIyAlu kUDa miLitamai unnaTlEgA?
ja. avunu.
pra. appuDu kavitvaMlO parOkshaMgA rAjakIyAlu chOTuchEsukuMTunnAyigA?
ja. kavitvamanEdi kavikI, prapaMchAnikI madhya ErpaDE saMbaMdhaM. kavi chEtanA (#sensibility),# bhautikamaina vishayAlu okadAni mIda okaTi riyAkTayitE kavitvaM puDutuMdi. aTuvaMTappuDu viplavaM vardhillAli, vargarahita samAjaM ErpaDAli aMTE kavitvamelA avutuMdi? avi abhiprAyAlE avutAyi. aMdulO kavi chEtanakI saMbaMdhamEmI lEdu.
pra. mI “chilakalu vAlina cheTTu” kavitA saMkalanaMlO “kavitvaM” anE khaMDika uMdi. aMdulO suMdari ichchina vittanAnni nATitE puTTina mokka mahAvRkshamaitE A vRkshamekki maLLI adE suMdarini anvEshiMchinaTlu rASAru. ” kaLa kaLa kOsaM” anna bhAvaMtO alA rASArA?
ja.”kaLa kaLa kOsa”mani kAdu. aMdulO kavitva bIjaM udbhaviMchaDaM, adi peragaDaM, adi tAlchE charamarUpaM dAni valla kaligE prayOjanamU - ivannI gamanistE chAlA adbhutaMgA (#miraculous)# tOstAyi. aMchAtanE kASI majilI katha gurtukochchiMdi. suMdarini kavi vetukkU veDatADaMTE kavitvaM eppuDU anvEshaNE ani nA abhiprAyaM. kavitvaM anE adbhutAnni abhivyaktaM chEyaTAniki kASI majilI katha #symbol# gA tIsukunnAnu.
pra. aMTE, ikkaDa kavitvAniki phalitaM Emai uMTuMdi?
ja. phalitaM anvEshaNa. kavitvaM eppuDU anvEshaNE prati anvEshaNA kottagAnE uMTuMdi. aMchEta, prati kAvyamU kottagAnE uMTuMdi.
pra. mIru kavitvAnni ” #poetry of ideas”, “poetry of experience”# ani reMDu rakAlugA vargIkariMchAru. aitE, aiDiyAlanu kUDA tama ekspIriyans^lOki techchukoni maMchi kavitvaM rAstunnavALLu ippuDevarainA unnArA? adE, mIru cheppinaTlu, SrI SrI lAgA rAsEvALLu, lEka aMdarU ninAdAlE rAstunnAraMTAra?
ja. eMduku lEru? aitE, vAru ekkuvabhAgaM ninAdaprAyaMgAnE rAstunnAru. kAni maMchi kavitvaM rAstunnavALLu kUDA unnAru. aitE vILLalO ekkuvamaMdi okE aiDiyAku kaTTubaDi, rAsiMdE rAyaDaM valla, vILLa kavitvaMlO punarukti(#repetition)# ekkuva kanipistuMdi.
pra. eMduchEtaMTAru?
ja. okE aiDiyAnu enni vidhAlugA cheppagalaru? aMdukani vILLalO chAlA maMdilO ripiTIshan kanipistuMdi. kottadanaM uMDadu. kaviki svEchCha avasaraM. kavi manasuni egaranivvAli. bhAvanani mArksisTu paMjaraMlO peTTi baMdhiMchakUDadu.
pra. mArksisTu dRkpathaMlO kavitvaM rAstunnavALLu ekkaDunnA ilAgE uMTArA? mIru cheppiMdi vidESI kavulaku kUDA vartistuMdA? udAharaNaki jarman kavi brehT unnADu. atani kavitvaMlO ripiTIshan kanipistuMdA?
ja. pArTI rAjakIyAla kannA kavitvamE brehT^ki mukhyaM. tanaku nachchani chOTa kamyUnisTu pArTIni vyatirEkiMchaDAniki ataDu jaMkalEdu. rAjakIya abhiprAyAlaku aMtagA kaTTubaDalEdu. mana SrI SrI ki kUDA mahAprasthAnaM gEyAlu rAsEnATiki aMta nibaddhata lEdu. adi atani mAnasika svEchCha nuMchi, tirugubATu tatvaM nuMchi puTTukochchAyi. I vishayaM marchipOkaMDi.
pra. aMTE, nibaddhata pAlu ekkuvainappuDu kavitvAMSa taggutuMdannamATa?
ja. avunu. alA jaragaDaM chUstunnAM.
( iMkA chebutArani eduruchUstE, Ayana aDagani praSnaki samAdhAnamivvaDAniki upakramiMchAru.)
ja. nEnu kavitvaMlO oka mukhyamaina pani chEyaDAniki pUnukunnAnu. bhAshani SubhraparachaDAniki prayatniMchAnu. chAlA mATalaku mAsina raMgulu, pAta vAsanalu uMTAyi. alAMTi mATalni kavitvaMlO vADalEdu. pAta kAvyAllOnivi, purANAllOni padAlu, samAsAlu, pErlU, kathalU nA kavitvaM jOliki rAkuMDA jAgrattapaDDAnu.
nA svaMtamaina, sarikotta anubhavAlni vyaktaparachaTAniki, vyAvahArikaprapaMchaMlOni sarikotta mATalnE kOsukochchi vADukunnAnu.
pra. SrI SrI alAMTi pAta padAlnE ekkuvagA vADAraMTArA?
ja. SrI SrI kavitvaMlO pAta vAsana chAlA uMdi. aMdukE atani kavitvaM ChAMdasapaMDitulaku kUDA nachchutuMdi.
pra. ilA bhAshanu SubhraparachE prayatnaM chEsina vALLalO mIrE telugulO AdyulA?
ja. modaTa chalaM A prayatnaM chESADu. I vishayaMlO nEnu chalAnni anusariMchAlanukuMTunnAnu.
pra. mIru “cheTTu” ismAyil^gA pApular ayyAru. asalu cheTTukU, mIkU iMta gaTTi saMbaMdhaM elA ErpaDiMdi?
ja. cheTTaMta aMdamaina vastuvEmuMdi? cheTTu upayOgapaDDaTTugA Edi upayOgapaDutuMdi? cheTTu pUlu pUstuMdi. aMta aMdamaina pani adokkaTE chEyagaladu. aMdukE “cheTTu nA AdarSaM”lO annAnu.
“dharanu chochchi, divini vichchi, virulu tAlchu taruvu”
vErlu saMpradAyAniki, kommalu svEchChA chiMtanaki pratIkalu.
pra. saMpradAyaM aMTE E saMpradAyaM?
ja. sArasvata saMpradAyaM.
pra. gataMlO manaki maMchi kavitvaM vachchiMdaMTArA?
ja. (navvi) venakki yAbhai ELLu dATitE kavitvaM ekkaDuMdi? nannaya, tikkana lAMTi vArunnAranukOMDi. vALLu bAgAnE rASAru. bAgA rAyaTaM vEru, kavitvaM rAyaTaM vEru. vALLallO akkaDakkaDa kavitvapu merupulu merustuMTAyi.
pra. mI kavitvaM mIda mana telugu kavula prabhAvaM EmainA uMdA?
ja. nA mIda iddari prabhAvaM uMdi. okaru kRshNaSAstri. marokaru SrI SrI. kavi kAdalachinavADu nErchukOvalasiMdi anukariMchaTaM kAdu. elA rAyAlO nErchukOvAli. aMtakaMTE, elA rAyakUDadO nErchukOvAli.
pra. chUDabOtE mIru elA rAyakUDadO ekkuvagA nErchukunnaTTunnArE?
ja. (navvi) nEnelA rAyAlO, elA rAyakUDadO ekkuvagA nErchukunnadi kRshNaSAstri nuMchE. alAgE nAku spAnish kavi lOrkA aMTE ishTaM. jarman kavi rilkE annAnU. iMkA chAlA maMdi yUrOpiyan kavulu nAkishTulu. I madhya amerikan kavulakavitvAnni kUDA Diskavar chESAnu. iMglAMDlO yETs, ADen, hyU, plAt vaMTi maMchi kavulunnA amerikan kavulE nAku ekkuva nachchutunnAru. vyAvahArika bhAshalO rAstU, vachanaMlO prayOgAlu chEstunnAru vILLU. nAlAgE anubhavAtmakamaina kavitvaM rAstunnArani anipiMchiMdi. aitE vALLani chadavakamunupE iTuvaMTi prayOgAlatO, iTuvaMTi kavitvaM rASAnu kanuka vALLa prabhAvaM nA mIda E mAtramU lEdU.
pra. amerikan kavullO evaru mimmalni bAgA AkarshistAru?
ja. viliyaM kArlOs viliyaMs, rAbarT phrAsT, Denis levar^TAp, richarD ebar^hArT, richarD vilbar, lUyI siMpsan.
pra. bhAratIyAMgla kavulu elA rAstunnArippuDu?
ja. maMchi kavitvamE rAstunnAru. pArthasArathi, rAmAnujan, nisiM ejkiyEl, koLATkar, jassAvAlA, dArUvAlA, prItish naMdi modalaina vALLu, aitE telugulO lAgA vILLevarU sAhityEtara prayOjanAlakOsaM rAyaDaM lEdu. telugu dESaMlO kavitvaM rAjakIya UbilO digabaDipOyiMdi. mana kavulaki kavitvAniki saMbaMdhiMchina vishayAlakannA kavitvEtara vishayAla mIdE ekkuva Asakti.
pra. ippuDu rAstunna yuvakullO SuddhakavitvaM evaru rAstunnAru?
ja. ravUph bAgAnE rAstunnADu. atani “aMtarnEtraM” chUSAru kadA. alAgE SikhAmaNi, “muvvala chEtikarra” lO maMchi kavitalunnAyi. gOdAvariSarma maMchi kavitvaM rAstunnADu. aphsar bAgA rAyagalaDu nibaddhata saDaliMchukOgaligitE. SEshEMdra koDuku vanamAli bAgAnE rAstunnAru.
pra. SEshEMdraMTE gurtochchiMdi. Ayana kavitvaMlO aspashTata uMdaMTAru, nijamEnA?
ja. SEshEMdra kavitvaMlO aspashTata kaMTE nAku ripiTIshan ekkuva kanipistuMdi. Ayana kavitvaMlO chAlA kavitalu okElA uMTAyi. phiks^D ayiDiyAs vallananukuMTAnu.
pra. vEguMTa mOhana prasAd gAri mATEmiTi?
ja. “chiti - chiMta”lO chAlA maMchi kavitalunnAyi. Ayana sarriyalisTu kavitalu nAkarthaM kAvu.
pra. telugulO sarriyalisTu kavitvaM elA uMTOMdi?
ja. telugulO sarriyalisTu kavitvaM rAsinavALLalO modaTivADu SrI SrI. atanivi chAlAvaraku anuvAdAlE. pOl elvAr, aMdre brEtO lAMTi kavula rachanalni anuvadiMchAru. aitE vALLadi Suddha sarriyalijaM kAdu. Suddha sarriyalijaM phrAns lOnE nilavalEdu. aitE, sarriyalisTu udyamaM oka mElu chEsi peTTiMdi. bhAvanani AkASamaMta viSAlaM chEsiMdi. “asOsiyEshan Aph aiDiyAs” ku AskAraM kaligiMchiMdi. dAni prayOjanaM aMta varakE. kAnI, mana mOhanaprasAd mAtraM Suddha sarriyalijaMlOki veLLipOtunnADu. kavitvaMlO mAnasika viSRMkhalata panikirAdu. kavitvaM oka Arganaij^D AkTiviTI. kaMTrOl vadilEstE kavitvaM debbatiMTuMdi.
pra. kavitvaM rAjakIyAlaku upayOgapaDutuMdA?
ja. upayOgapaDadu. kavitvaM valla okka vOTu kUDA rAdu.
pra. rashyA, chainA viplavOdyamAla kAlaMlO pOrATAniki uttEjitulai koMdaru kavitvaM rASAru. adi kavitvamani oppukuMTArA?
ja. rashyAlO kamyUnisTulaina kavulU, kamyUnisTulu kAni kavulU kUDA maMchi kavitvaM rASAru. aleksAMDar blOk, mayakOv^skIlu viplavAnni samarthiMchAru. mayakOv^skI nibaddhata unnappaTikaMTE nibaddhata lEnappuDE maMchi kavitvaM rASAru. atanu chivarlO viplavaM paTla asaMtRpti cheMdADu. atani Atmahatyaki adE kAraNamaMTAru. kamyUnisTulu kAkuMDA goppa kavitvaM rAsinavALLanu sOviyaT prabhutvaM nAnA ibbaMdulu peTTiMdi. annA akhmatOvA, meMDel^sTAM, savaTayEvA, bOris^pAsTar^nAk - vILLu nAnA hiMsalu paDi, adbhutamaina kavitvaM rASAru.
pra. kottagA kalAlu paTTukoni kavitvaM rAstunnavALLaki sUchana lAMTidi EmainA chEstArA?
ja. EM chebutAnu. balavaMtaMgA rAyoddaMTAnu. rAyakuMDA uMDalEkapOtEnE rAyamaMTAnu. kavitvaM buddhi valla kalagadani grahistE chAlu. minI kavitvaM rAstunna yuvakavulu chamatkAramE kavitvaM anukuMTunnAru. chamatkAraM vEru, kavitvaM vEru. kavitvaM chEtana (#sensibility)# ki saMbaMdhiMchinadi. buddhi(#reason#)ki kAdu. aMchEta, kavitvAnni kavitvaM rAsukuMTuMdi. #let the poem write itself.
narasimha moortyh # abhiprAyaM:
#September 22, 2006 1:55 am
#namaskArAlu.
karuNa mukhyaM pustakaM lOni ismAyil gAri tO mukhAmukhi chakkagA, AlOchanAtmakaMgA vuMdi. kavi tana manasu lOni bhAvAlanu nirmalaMgA telipina tIru harshaNIyaM.
_ vi. chiraMjIvi naTarAjA
#nani_424@yahoo.com
Rudra # abhiprAyaM:
#March 26, 2008 3:10 pm
#ismAyil gAri tO iMTaryU chaduvutUMTE chAlA praSnalaku samAdhAnAlu dorikinaTTayiMdi….ismAyil gAriki mariyu ImATa saMpAdakulaku namaskArAlu….
#k sekhar # abhiprAyaM:
#December 6, 2008 12:02 am
#mukhyaMgA ImATa saMpAdakulaku namaskArAlu. chAlA, chAlA bAguMdi, chAlA kotta vishayAlu telisAyi.