ఈ పుస్తకంలో నచ్చిన విషయాలు చాలానే ఉన్నా, నచ్చనివీ వున్నాయి.

మొట్ట మొదటిదీ, నన్ను చాలా నిరాశ పరిచినదీ ఒకటుంది. అన్నమయ్య కీర్తనల పుస్తకం పక్కన లేకుండా ఈ పుస్తకం చదివడం చాలా కష్టం. ఎందుకంటే కీర్తనలను విశ్లేషిస్తూ కేవలం పల్లవులనూ, లేదా ఒక చరణాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించి, మిగతా కీర్తన గురించి చెప్పడం పాఠకుడిగా నాకు చాలా ఇబ్బంది కలిగించింది. ప్రతీ పేజీకీ అన్నమయ్య కీర్తన ఎక్కడ వెతికేది?

కీర్తనలను విశ్లేషిస్తూ పూర్తిగా ప్రచురించకపోవడం మింగుడు పడదు. దాదాపు వందకు పైగా కీర్తనలు విశ్లేషించారు. కాదనను. కానీ పూర్తి పాఠం ఇస్తే పఠనానికి అడ్డు తగలదు. సజావుగా సాగుతుంది. ఏం చెబుతున్నారో సూటిగా అర్థమవుతుంది. ఇప్పటికీ రెండు వందల ఏభై పేజీలయ్యింది. కీర్తనలనీ వేయడం మొదలెడితే వెయ్యి పేజీల అవుతుందని అనచ్చు. ప్రచురణ కష్టం కావచ్చు. కానీ ఇలాంటి మంచి పుస్తకాలు చాలా అరుదుగా వస్తాయి. ఈ పుస్తకం రాయడం ప్రధానోద్దేశం పాఠకులకి అన్నమయ్య శృంగారకీర్తనల్లో కవిత్వాన్నీ, భావ సౌందర్యాన్నీ చెప్పడం. అసలు కీర్తనలే చాలామందికి తెలియవు. అటువంటప్పుడు ఈ పుస్తకం చదివితే వచ్చే ప్రయోజనం ఏవిటో అర్థం కాలేదు. పూర్తి కీర్తన ప్రచురించి వుంటే బావుండేది.

అంతెందుకు? పైన చెప్పిన, వెలినుండి లోనుండి వెలితిగాకుండి – వెలి లోని పలుమారు వెదకేవే గాలి అనే కీర్తన పూర్తి పాఠాన్ని నేను ఇక్కడ ఇచ్చాను కానీ, అసలు పుస్తకంలో కేవలం పల్లవి మాత్రమే ఇచ్చారు. మిగతా చరణాలని మాత్రం అద్భుతంగా విశ్లేషించారు. పూర్తి పాఠం ఇవ్వడం వలన పాఠకులకి సులభంగా అర్థమయ్యుండేది. చెబుతూన్న కవిత్వ ఊహకి అన్నమయ్య మూలమూ కనిపించేది.

రెండవది: పుస్తకంలో అధ్యాయాలు లేకపోవడం. వివిధ రకరకాల కీర్తనలు విశ్లేషించినప్పుడు వాటిని ఒక గుంపుగా చేసి అధ్యాయాలుగా చేస్తే బావుండేది. చదవడానికి హాయిగా ఉండేది. మొత్తం ఒకే అధ్యాయంగా వేయడం వలన కాస్త కలగాపులగంగా అనిపించింది.

మూడవది: ఈ పుస్తకాన్ని పరిష్కర్తల లోపం పట్టి పీడించింది. ఎవరూ ఎడిట్ చెయ్యకపోవడం స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఎవరు రాసినది వారికి నచ్చుతుంది. నచ్చకపోతే రాయరు కూడా. కానీ ఎక్కడైనా పునరుక్తి దోషాలూ, చెప్పిన విషయాలే పునరావృత్తి కావడాలూ, వాక్య నిర్మాణాలూ – అంటే పేరాగ్రాఫులుగా విడగొట్టడం, కామాలు సవరించడం, వాక్యాలు మార్చడం చేసుంటే బావుండేదనిపించింది. అలాని ఈ పుస్తకం నిండా తప్పులున్నాయని కాదు. ఇవి చేస్తే మరింత గొప్ప పుస్తకంగా తయారయ్యుండేది. ఈమాట పత్రికలో ఉన్న సంపాదకుల్లాంటివారు ఈ పుస్తకానికి పనిచేస్తే చక్కగా ఉండేది.

నాలుగోది: ఈ మొత్తం పుస్తకంలో నన్ను ఇబ్బంది పెట్టినది వాక్యాల మధ్యన ‘…’ వంటి ప్రయోగం. నాకు తెలిసీ ఈ మూడు చుక్కలని సంభాషణల్లో జాప్యాన్నీ లేదా విరామాన్నీ సూచించడానికే వాడుతారు. ఎన్నో ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు చదివాను. మన ఒక్క తెలుగులోనే ఈ మూడు చుక్కల ప్రయోగం విరివిగా కనిపిస్తుంది.

ఉదాహరణకి – ఈ పుస్తకంలో రాసిన ఈ వాక్యం చూడండి.

“శరీరాన్ని కలిగి ఉన్న వాళ్ళు … ఈ శరీరాన్ని గురించి మాట్లాడడాన్ని సహించలేకపోవటమూ …”ఛ ఛ ఛ” అని అనటమూ … వట్టి ద్వంద్వ ప్రమాణమే అవుతుంది! వికారాన్ని ఎంత సౌందర్యం చెయ్యడం ఎంత తప్పో … సౌందర్యాన్ని వికారంగా చూడడం అంతే తప్పు!”

కామా లేదా హైఫన్ వాడాల్సిన చోట మూడు చుక్కలు పెట్టడం సరికాదేమో. ఈ మూడు చుక్కల ప్రయోగం కనీసం పేజీకి రెండు సార్లయినా కనిపించింది. మూడు కంటే ఎక్కువున్న పేజీలూ లేకపోలేదు. అలానే రెండూ, నాలుగూ చుక్కలాదాకా కూడా లేకపోలేదు.

అయిదవది: పైన చెప్పినవి కాకుండా, ఇంకొక పెద్ద సమస్య ఈ పుస్తక పఠనంలో వుంది. ముందుమాటలో తానెందుకు అన్నమయ్య పదాలకి ఆకర్షితులయ్యారో చెప్పిన విషయాలు చాలా చోట్ల పునరావృత్తమయ్యాయి. మక్కీకి మక్కీ అవే వాక్యాలు కాకపోయినా అవే భావాలు కనిపించాయి. ఇది కాకుండా – ఇంకొక పెద్ద లోపం రచన రచనంతా ఉత్తమ పురుష లో ఉండటం. అంటే – నా, నేను, నాకు అన్నవి చాలా భావాలకి కర్తలయి కూర్చున్నాయి. ప్రతీ విశ్లేషణకీ తన భావాలు, అనుభవాలూ ముడివేయడంతో ఒక స్వీయోపన్యాసంలా అనిపించాయి. ఈ పుస్తకమే జయప్రభ ఆలోకనం, ఆలోచనా రసధార కాబట్టి మరలా మరలా ప్రత్యేకించి చెప్పనవసరం లేదని అనిపించింది. ఈ లోపం అధిగమించి ఉంటే ఇది అన్నమయ్య శృంగార కీర్తనల మీద వచ్చిన మొట్టమొదటి అద్భుత రచనగా నిలబడేది. ఇప్పటికీ ఇది ప్రతీ ఒక్కరూ, ముఖ్యంగా అన్నమయ్య అక్షరాన్ని ప్రేమించే వారందరూ చదవాల్సిన కవన వ్యాఖ్యానం.

ఇహ చివరదీ, చిన్నదీ: అచ్చు తప్పులు అంతగా లేకున్నా, బాగానే ఉన్నాయి. మనకి తెలియని పదాలకి అచ్చుతప్పులు గుర్తించ లేమేమో కానీ, సంతోషం వంటి పదాలు సులభంగానే పసిగట్టగలం. మరోసారి ఈ పుస్తకానికి ఎడిటర్ల ఆవశ్యకత కనిపించింది. ఈ పుస్తకం రాయడం దగ్గర్నుండి, ప్రచురించడం వరకూ ఒక్క జయప్రభ గారే నడుం కట్టుకున్నారని తెలుసు. ఇంతటి గొప్ప రచనని ఆవిష్కరించడం వెనుక ఆవిడ ఒక్కరి కృషే ఉందని అర్థమవుతూనే వుంది.

సిఫార్సులతో ప్రచురణార్హత కాని పుస్తకాలనెన్నో ప్రచురించే తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు ఈ పుస్తక ప్రచురణకి ముందుకు రాకపోవడం బాధాకరం. కనీసం వారు ప్రచురిస్తే పేజీల సమస్య ఉండేది కాదు. పైగా అన్నమయ్య తి.తి.దే వారి ఆస్థాన, అభిమాన, మానస పుత్రుడు కూడాను. ఇంకా అనేకమంది భక్తులకీ ఈ పుస్తకం సులభంగా చేరేది.

అన్నమయ్య అక్షరాన్ని ప్రేమించి, మోహించే వారందరూ చదవవలసిన పుస్తకం. ఇలాంటి పుస్తకం రాయడానికి పూనుకున్నందుకు జయప్రభ అభినందనీయరాలు. మెచ్చుకు తీరాలి. ఈ సంకీర్తనల మీదే రెండవ పుస్తకం కూడా వచ్చింది. ఇది చదివాక రెండో పుస్తకం మీరే కొని చదువుతారు.

చివరగా-

చక్కెరై చవిచూపీ జులై తావి చల్లీ
నక్కజపు మాతు వజ్రాలై మెఱశీని
నిక్కుటద్దములై మా నిలువు నీడలు చూపీ
నక్కర తాళ్ళపాక అన్నమయ్య పదములు

పన్నీరై పైబూసీ గప్రంబై చలువరేచీ
మిన్నగల ముత్యములై మెయినిండీని
వెన్ను బలములై మా వెంటవెంట దిరిగీని
అన్నిట తాళ్ళపాక అన్నమయ్య పదములు.

సురలకు నరులకు సౌరిది విన విన
అరుదు తాళ్ళపాక అన్నమయ్య పదములు

అన్నమ్మయ్య కీర్తన ఎలా వుంటుందో ఆయన మనవడు చిన్నన్న చెప్పిన సంకీర్తన పదం. అన్నమయ్య అక్షర వ్యామోహానికి గురయిన వారు ఆయన కీర్తనల్లో మమేకం అవుతారు. అది లాలిపాట కావచ్చు. భక్తి కావచ్చు. శృంగారం కావచ్చు. తత్వం కావచ్చు. అన్నమయ్యది అక్షరం కాదు; అక్షయం.

ఇంకా సందేహముంటే జయప్రభ పుస్తకం చదవండి. మరింత స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.

(“వలపారగించవమ్మ వనిత నీ – యలుక చిత్తమున కాకలి వేసినది” -అన్నమయ్య పదపరిచయం, జయప్రభ. 2006. ప్రతులకు: చైతన్య – తేజ పబ్లికేషన్స్, లోహిత 4-220/33, సైనిక్ ఎన్‌క్లేవ్, సైనిక్‌పురి, సికింద్రాబాదు – 500094.)