అంతవరకూ నా దృష్టిలో ఒక జోకరులా ఉన్న కన్నబాబు మరో పార్శ్వం చూసాను. తరువాత అతన్ని నేనెప్పుడూ వేళాకోళం చెయ్య లేదు. మా ఆవిడ కానీ, బావమరుదులు కానీ ఏవయినా అన్నా వాళ్ళ మీద విరుచుకుపడేవాణ్ణి. ఆ తరువాత నాకు వైజాగు నుండి పూనా ట్రాన్స్ఫర్ అవ్వడంతో అమలాపురానికి రాకపోకలు తగ్గాయి. వైజాగంటే గుర్తుకొచ్చింది. పెళ్ళయ్యిన మూణ్ణెల్ల వరకూ మా శ్రీమతి కాపురానికి రాలేదు. మా అత్తగారొచ్చి కాపురం పెట్టించి ఒక రోజుండి వెళిపోయారు. ఆవిడిలా వెళ్ళిందో లేదో కన్నబాబు పెట్టె పుచ్చుకొని మా ఇంటికొచ్చాడు. కాపురం పెట్టగానే వచ్చిన మొట్టమొదటి అతిధి. దూరపు బంధువుల పెళ్ళికోసం వచ్చిన కన్నబాబు వారం రోజులు వున్నాడు. కాదు, తిష్ట వేసాడని మా ఆవిడ నసుక్కునేది.
మా ఆవిడకి కన్నబాబుతో చనువూ వల్ల అప్పట్లో ఎప్పుడు వెళతావని కూడా వేరే రకంగా అడిగేసింది. అలా మాకు ఓ వారం రోజులు స్పెషల్ గెస్టుగా మమ్మల్ని ఎంటర్టయిన్ చేసాడు. ఆ తరువాత పూనా వెళ్ళాక అక్కడకీ వచ్చాడు. పూనా నుండి బెంగుళూరు మారాం. ఆ వూర్లోనూ మాకు కన్నబాబే మొదటి అతిధి. ఇవన్నీ కాకతాళీయంగా జరిగినా మా ఆవిడకి మాత్రం కన్నబాబుని చూస్తే చిర్రెత్తుకొచ్చేది. మొదట్లో నాకూ అలానే అనిపించినా కన్నబాబు వ్యక్తిత్వం తెలిసాక నవ్వేసి ఊరుకునే వాణ్ణి. అప్పుడే నేను ఓ ఏడాది పాటు సౌతాఫ్రికా వెళ్ళల్సి వచ్చింది. “మీ కన్నబాబు అక్కడికీ వస్తాడేమో?” అంటూ మా ఆవిడ విసుర్లు విసిరేది. పాపం వాడేం చేసాడని నేను అన్నా ఊరుకునేది కాదు.
“వాడికి పెళ్ళా, పెటాకులా? ముతక బ్రహ్మచారి. సంసారం ఉంటే బాధ్యత తెలిసేది. ఆ అక్కగారు అన్నీ దగ్గరుండి చూస్తోంది కాబట్టి బండి నడుస్తోంది,” అంటూ చికాకు పడేది.
కన్నబాబూ, అతని పెళ్ళీ మా ఆవిడకే కాదు, అమలాపురంలో చాలా మందికి వీధరుగుల కాలక్షేపం. అక్క సంబంధం ఇలా తేవడం, అలా చెడిపోవడం, వీళ్ళిలా హాస్యాలాడుకోవడం నాకు తెలుసు. క్రమంగా అమలాపురం ఎప్పుడో కానీ వెళ్ళే వాణ్ణి కాదు. మా పిల్లలూ పెద్దవాళ్ళవడంతో దాదాపు వెళ్ళడం మానేసాను. అప్పుడప్పుడు కన్నబాబు విషయాలు మా ఆవిడ ద్వారానే తెలిసేవి. అవీ వేళాకోళ విషయాలే. అంతగా పట్టించుకునే వాణ్ణి కాదు.
ఓసారి వకీలు బెంగుళూరు పని మీద వచ్చి నన్ను కలిసాడు. మా ఇంటికీ వచ్చాడు. మాటల్లో కన్నబాబు పెళ్ళి ప్రస్తావనొచ్చింది.
“మీరేనా, ఏవైనా సంబంధాలు పాపం కన్నబాబుకి చూడచ్చు కదా? ఆ మాత్రం సరిపడ పిల్ల దొరకలేదంటే నేన్నమ్మను,” నవ్వుతూనే ఆన్నాను. అప్పుడు వకీలు ఒక బాంబు పేల్చాడు.
“మీకెవరికీ తెలియని ఒక విషయం చెబుతాను. వినండి. కన్నబాబు పెళ్ళి చేసుకోడు. ఈ జన్మకంతే,” అన్నాడు.
ఏవిటని గుచ్చి గుచ్చి అడిగితే నిజం చెప్పాడు. కన్నబాబు వాళ్ళ వీధిలోనే ఉండే చంద్రమతనే అమ్మాయిని ప్రేమించాడనీ, ఆ అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకుందామనుకున్నాడనీ చెప్పాడు. ఆ చంద్రమతికి వేరెవరితోనే పెళ్ళయి బోడసకుర్రు వెళిపోయిందనీ చెప్పాడు.
“ఈ విషయం వాళ్ళ అక్కకి తెలుసా?”
“తెలుసు. ఐరనీ ఏవిటంటే, చంద్రమతీ ఒప్పుకుంది, కన్నబాబూ ఇష్టపడ్డాడు. కానీ కన్నబాబు అక్కే ఇక్కడ విలను. ఆవిడే కాపు కులం పేరు చెప్పి అడ్డు వేసింది,” అంటూ చెప్పాడు.
ఆవిడ చాలా మంచిదంటారని అంటే, “మీకు తెలీదు. ఆవిడకి కన్నబాబుకి పెళ్ళవడం అస్సలు ఇష్టం లేదు. ఆవిడే దగ్గరుండి చాలా సంబంధాలు చెడగొట్టింది,” అంటూ చెప్పుకొచ్చాడు. ఇందులో ఆవిడకి లాభం ఏవిటని ప్రశ్నిస్తే, ఆస్తి అని అన్నాడు.
“కన్నబాబు పేరనే ఆ ఇల్లూ, పొలమూ ఉన్నాయి. అతనికి పెళ్ళయితే ఆవిడ పిల్లలకి ఏవీ మిగలదు. పెళ్ళికాకుంటే తదనంతరం ఆవిడ పిల్లలకే ఆస్తి వస్తుంది. ఇదీ ఇందులో ఉన్న లొసుగు,” లాయరు లాజిక్కు చెప్పాడు.
నాకు ఒక్కసారి కన్నబాబు అక్కమీద కోపమూ, అసహ్యమూ కలిగాయి. ఈ విషయం కన్నబాబుకి తెలుసాని అడిగితే, తెలుసనీ, కానీ అక్క ప్రేమని శంకించలేననీ మొదట్లో అన్నాడనీ చెప్పాడు. ఆమెను ఎదిరించే ధైర్యం లేదతనికి. చివరకి ఒక్కొక్కటీ తెలిసిందన్నాడు. ఇంకా పెద్ద ట్రాజెడీ ఏవిటంటే, పెళ్ళయిన ఆరేళ్ళకి చంద్రమతి భర్త పోయాడనీ, కొడుకుతో ఒక్కతే ఉంటోందనీ చెప్పాడు. కన్నబాబుని తలుచుకుంటే జాలేసింది. అయినా చేసేదేమీ లేదు. ఎవరి జీవితాలకి వాళ్ళే బాధ్యులు, మంచైనా, చెడయినా. ఆ దరిలోనే మరో పిడుగు లాంటి వార్త వినాల్సి వచ్చింది. కుల కక్షలతో అబ్బుల్ని ఎవరో హత్య చేసి బోడసకుర్రు రేవులో పడేసారనీ తెలిసింది. పాపం అబ్బులు కూడా కన్నబాబులానే పెళ్ళీ, పెటాకులూ లేకుండా భగ్న ప్రేమికుడిలా మిగిలాడు. చివరకి హత్య చేయబడ్డాడనీ విని బాధపడ్డాను.
నేను చివరసారి కన్నబాబుని చూసింది మా మావగారు పోయినప్పుడు. ఏభయ్యో పడిలోకి పడగానే మొహంలో ముసలితనం కొట్టచ్చినట్లు కనబడింది. నల్లగా ఉన్నా నుదుట కుంకుమ బొట్టుతో మొహం కళగా ఉండేది. ఆ నవకం పూర్తిగా పోయింది. కుంకుమ బదులు స్టిక్కరు పెట్టుకున్నాడు. చెమటకి కుంకుమ కళ్ళల్లో పడి ఇబ్బందవుతోందనీ, స్టిక్కరు ఊడిపోదనీ చెప్పాడు. అతను వచ్చీ రాగానే మా చుట్టుపక్కల అందరూ స్టిక్కరు బాబొచ్చాడనీ అంటే నాకు వాళ్ళమీద కోపమూ, అతని మీదా జాలీ కలిగాయి. ఆ తరువాత మళ్ళీ చూళ్ళేదు కన్నబాబుని.
ఇదిగో ఇలా మరణ వార్త వినాల్సొచ్చింది. గతం తలచుకుంటే కళ్ళ నీళ్ళొచ్చాయి.
అబ్బులు ప్రేమ చెడినప్పుడు కన్నబాబు మాటలు గుర్తుకొచ్చాయి. అమలాపురమంతా వేళాకోళం చేసినట్లు కన్నబాబు బ్రహ్మచారి గానే పోయాడనిపించింది. కొందరి జీవితాలంతే! అన్నీ ఉంటాయి. సుఖపడలేరు. కావాల్సింది దొరకదు. కన్నబాబు మొహంలో జీవితం పట్ల విసుగూ, మనుష్యుల ఎడలా అసంతృప్తీ, అసహనమూ ఎప్పుడూ చూళ్ళేదు. ఎప్పుడూ నవ్వుతూనే ఉండేవాడు. కన్నబాబు గురించి నాకు తెలిసినా మా ఆవిడ దగ్గర ఎప్పుడూ చెప్పలేదు. అతను పోయాడని తెలిసాక నాకు తెలిసినవన్నీ చెప్పాను. మా ఆవిడ బాధ పడింది కానీ, నమ్మలేదని గ్రహించాను.
మా మావగారు పోయాక మా అత్తగారు పెద్దకొడుకు దగ్గరకి కాకినాడ మకాం మార్చారు. ఆ విధంగా అమలాపురంతో అనుబంధం తెగిపోయింది.
ఓ సారి మా పెద్దబ్బాయి రీసెర్చి పని మీద అమెరికా వెళ్ళే పనిబడింది. వాడి డేటాఫ్ బర్త్ సర్టిఫికేట్ కావాల్సి వచ్చింది. మా దగ్గరున్నది సరిపడదనీ, మున్సిపల్ ఆఫీసునుండి ధృవ పత్రం కావాలని అంటే అమలాపురం వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. వకీలుకి ఫోన్ చేస్తే తను అన్నీ చూస్తాననీ, నన్ను రమ్మనమనీ చెప్పాడు. అలా మరోసారి కోనసీమ వెళ్ళాను. ఆ సందర్భంలో కన్నబాబూ, అబ్బుల ప్రస్తావన వచ్చింది. మేం నల్లవంతెన దగ్గర కలుసుకున్న రోజులూ, సాహిత్య చర్చలూ నెమరువేసుకున్నాం.
“కన్నబాబు పోవడం నిజంగా బాధ కలిగింది. ఏవయ్యింది? హార్టెటాకా?” అడిగాను. విషాదంగా నవ్వాడు వకీలు.
“ఒకరకంగా అదే! చంద్రమతి మొగుడు పోయాక ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకున్నాడు. ఎందుకో అక్కకి భయపడ్డాడు.ఎదిరించే ధైర్యం లేదు. అక్కకంటే ఊళ్ళో జనాలకే అయ్యుంటుంది. గొడవలు వద్దనుకొన్నాడేమో, చాలా కాలం దొంగచాటుగా చంద్రమతితో కాపురం నడిపాడు. దాదాపు పదేళ్ళ వరకూ నాకూ తెలీదు. చంద్రమతి ఇతని ద్వారా కూతుర్ని కూడా కంది. ఆ కూతురి పేరేవిటో తెలుసా? విజయలక్ష్మి,” అంటూ మరింత బిగ్గరగా నవ్వాడు. విజయలక్ష్మి అంటే కన్నబాబు అక్క పేరు.
తనకి అంత ద్రోహం చేసినా ఆవిడ మీద మమకారం చూపించడం చూసి ఏమనాలో అర్థం కాలేదు. కొంతమంది ఎప్పటికీ అర్థం కారు. అర్థమయినా అర్థంకానట్లే వుంటారు.
“చివర్లో అనారోగ్యంతో మంచం పట్టినా ఏనాడు చంద్రమతి విషయం బయటకు పొక్కనివ్వలేదు. అక్కగారు పట్టించుకోకపోయినా బాధపడలేదు. కానీ ధైర్యం చేసి చంద్రమతి దగ్గరకి వెళ్ళలేక నానా అవస్థ పడ్డాడు. అందరూ ఉన్నా లేనట్లే గడపాల్సి వచ్చింది. ఒక పక్క అవస్థ పడుతున్నా, తనకేవీ సవ్యంగా జరగలేదన్న బాధని మాత్రం ఎన్నడూ చూపించలేదు. కానీ పోయే ముందు మాత్రం ఒక మంచి పని చేసాడు. ఉన్న ఇల్లూ, పొలమూ చంద్రమతి పేర రాసి పోయాడు. కన్నబాబు పోయాక ఇది తెలిసి ఆవిడ లబోదిబో మంది. చంద్రమతి కన్నబాబు భార్య కాదనీ తమ్ముడు తన గొంతు కోసాడనీ ఏడ్చింది. నేనే నచ్చజెప్పీ, అదే ఇంట్లో ఆవిడా, చంద్రమతీ వేర్వేరు వాటాల్లో ఉండేలా ఏర్పాటు చేసాను. కన్నబాబు బ్రతికుండగా ఆ ఇంట్లో అడుగుపెట్టని చంద్రమతి అతని అర్థాంగిగా ఆ ఇంట్లో అడుగుపెట్టింది,” అంటూ చెప్పుకొచ్చాడు.
కన్నబాబు పోయాక కూడా నన్ను అబ్బురపరుస్తూనే ఉన్నాడు. ఇది ముచ్చటగా మూడోసారి.
ఒక్కసారి కన్నబాబు ఇంటికెళ్ళాలనిపించింది. వెళ్ళి పరామర్శించి వచ్చాను. అప్పుడు కళ్ళనీళ్ళొచ్చాయి. తిరిగొస్తూండగా, లాయరు మరో విషయం చెప్పాడు.
“ఇంకో సర్ప్రయిజు ఏవిటంటే, చంద్రమతిని అబ్బులూ చేసుకోవాలనుకున్నాడు. చంద్రమతి చాలా అందంగా ఉంటుంది. అబ్బులికి కన్నబాబు వ్యవహారం తెలీదు. చంద్రమతీ కన్నబాబుని చేసుకోవడానికే సిద్ధపడింది. ఇది చూసి అబ్బులుకి మండిపోయింది. ఒకే కులంవాడయిన తనని కాదనీ, ఓ కురూపిని కట్టుకుంటాననే సరికి చంద్రమతిపై చెయ్యి చేసుకున్నాడు. కన్నబాబు ఎదురు తిరిగాడు. ఇద్దరికీ నా ముందరే ఘర్షణ జరిగింది. ఆ తరువాత అబ్బులు పోయాడు. తెలుసు కదా?” అంటూ ఆగిపోయాడు. నమ్మలేనట్లు చూసాను. ఇహ ఆ విషయం పొడిగించలేదు. అబ్బులు ఎలా పోయాడనీ నేనూ రెట్టించి అడగలేదు. అతనూ చెప్పలేదు. పని ముగించుకొని తిరిగి బెంగుళూరొచ్చేసాను.
అమలాపురాన్నీ, కన్నబాబునీ వేరు చేసి చూడలేను. కొంతమంది ఏవీకారు. కానీ మనసులో మాత్రం తరచూ మెదులుతూనే ఉంటారు. ఒక పక్క అతని అమాయకత్వమూ, మరో పక్క చలం సాహిత్యంపై చెప్పిన విషయాలూ గుర్తొస్తాయి. అబ్బులు ప్రేమ విఫలమయినప్పుడు కన్నబాబు మాటలు ఇప్పటికీ మర్చిపోలేదు. మర్చిపోలేను కూడా.
కన్నబాబు అమాయకుడా? జీవితాన్ని లోతుగా చూసిన వేదాంతా? ఎదుటివారి అవివేకాన్ని గుర్తించి జాలిపడే మేధావా? తెలీదు.
ఇప్పటికే కాదు, ఎప్పటికీ అర్థం కాడు. కొంతమందంతే!