జయదేవ మూల ప్రతి సంస్కృతంలో ఉన్నా దాదాపు ప్రతీ భారతీయ భాషలోకీ గీతగోవిందకావ్యము అనువదించబడింది. సాహిత్య పరంగా వీటికొక ప్రత్యేక స్థానం వుంది. ఎంతో మంది కవిత్వానికి ఈ అష్టపదుల్లో సాహిత్యం ప్రేరణగా నిలిచింది. Love song of the Dark LorD – Jayadeva’s Gita Govinda^[2] అనే పేరుతో Barbara S. Miller అనే ఆవిడ జయదేవాష్టపదుల్ని ఇంగ్లీషులో చాలా చక్కగా అనువదించారు. అలాగే వుయ్యూరు సంస్థనానికి చెందిన బొమ్మకంటి వీరరాఘవాచార్యులు^[3], శతావధాని పిచ్చయార్య^[4], యతిశ్రీ^[5] తెలుగులోకి గీతగోవిందాన్ని అనువదించారు. ఈ అష్టపదికి ఈ వ్యాసరచయిత మోహన రావు చేసిన తెలుగు, ఆంగ్ల అనువాదాలను ఇక్కడ ఇస్తూ, ఈ వ్యాసానికి అనుబంధంలో కొన్ని ఇతర తెలుగు, ఇంగ్లీషు అనువాదాలను సంకలించాం.

యమునా తీరమందొక్క
సుమాల పొదరింటిలో
భ్రమించి యుండు పద్మాక్షు
సమీపించె సఖీమణి

చల్లని గంధము చల్లని వెన్నెల
నొల్లక నలిగెను రాధ
చల్లని గాలిని సర్పపు విషమని
చాల భయంపడె బాధ …

భావజు శరముల పూవులు దాకగ
భావించెను నిను గాన
నీ విరహమ్మున దీన (ధ్రు. 1)

హృదయాలయమున మృదు నళినమ్ముల
కవచము మూర్తిని దాచె
మదనుని యమ్ముల పదునుకు జడువక
పదిలముగా నిను గాచె
నీ విరహమ్మున దీన (2)

నానా సుమముల మెత్తని పానుపు
బాణమువలె తా వేసె
ఈ నీ కౌగిలి యానందములో
మేను మఱువగా వేచె
నీ విరహమ్మున దీన (3)

మోహన వదనపు కావిరి కన్నులు
శ్రావణ మేఘము లాయె
రాహువు కోఱలు రాచిన శశి ముఖ
మమృతపు వాహిని యాయె
నీ విరహమ్మున దీన (4)

మకరధ్వజముల మామిడి చిగురుల
స్వకరమ్ముల రచియించె
ఒకతెగ నుండగ మకరాంకునివలె
ముఖరూపము చిత్రించె
నీ విరహమ్మున దీన (5)

తలచుచు మదిలో గల నీ మూర్తిని
గొలుచుచు తాను తపించు
విలవిల యేడ్చుచు కలకల నవ్వుచు
కలగుచు నిను ధ్యానించు
నీ విరహమ్మున దీన (6)

శరణము మాధవ చరణము లను యు-
చ్చరణము నీ నామమ్మె
పరాకు సేయగ విరహిణి కుడుపతి
కిరణము లగు ననలమ్మె
నీ విరహమ్మున దీన (7)

హరి విరహమ్మున కరగెడు రాధిక
గుఱించి చెలియయు జెప్పె
మఱువని జయదేవాఖ్యుని మాటలు
స్మరణీయమ్మై యొప్పె
నీ విరహమ్మున దీన (8)

అయ్యెన్ గేహ మరణ్యమై, చెలి సమూహ మ్మెల్ల జాలమ్ముగా
నయ్యెన్, దాపముచేత నూర్పులు మంటయ్యెన్ వికారమ్ముగా,
సయ్యాటయ్యెనుగా మనోజునికి యా శార్దూలవిక్రీడితం,
బయ్యో జింకయె బేల, వేగిరమె కాపాడంగ రమ్మో హరీ

On the banks of the river Yamuna
in a bower of flowers
Krishna was sitting brooding
immersed in his thoughts about Radha
when her dear friend appeared before him
And she begins to narrate the plight of Radha

Anything cool, she rejects
be it sandalwood paste or the moonlight
and she considers the cool breeze from the south
as laden with poison
Smitten by the arrows of Eros
the poor girl is in anguish
In her separation
Radha pines for you … 1

In her heart of hearts
she has put you on a pedestal
and she tries to protect that image
with the shield of tender lotus blooms
Even as the Love God is relentless
she still tries to keep you away from his sharp arrows… 2

She made a bed of flowers
in the form of an arrow
to be with you
and to forget herself
in your fond embrace… 3

Any moment
her dark eyes may burst forth
like the monsoon clouds
Her face is oozing ambrosia
even when it sparkles
like the full moon
being devoured at the time of the eclipse… 4

When she is alone
she draws the picture of your likeness
She paints her hands with
the flags of the Love God with the crocodile ensign
and mango leaves that are his choice arrows… 5

One moment she is lost
another moment she is pensive
One moment she cries
another moment she laughs
Her thoughts are always about you
her worship is always your image… 6

Without any inhibitions
she has fallen at your feet
and repeatedly she utters your name
You ignored her
and in your separation
even the caress of moonbeams
makes her jump up as if it were fire… 7

Thus spoke to Krishna
the dear friend of Radha
of her mate’s loneliness and suffering
in the absence of Krishna
These words of apt description
by the poet Jayadeva
are worth reading again and again… 8

Radha’s dwelling as disorderly as a forest
She considers even her close friends as a distraction
Her shallow breaths have a feverish tinge
Alas, the Love god is playing with her
as a tiger ready to pounce on the hapless deer.