గుడి పార్కింగ్ లాట్ నిండిపోయింది. బయట రోడ్డు ప్రక్కన కారు పార్క్ చేసి, గుడి ఆఫీసు దగ్గర చెప్పులు వదిలి, జనాలతో కిక్కిరిసిన గుళ్ళోకి వెళ్ళాం. అంగరంగ వైభవంగా కళ్యాణం జరుగుతోంది. జంటలు జంటలుగా చాలా మంది పట్టు వస్త్రాలలో బారులు తీరి కూర్చున్నారు. ఆ ఆవరణలో చాలామంది దేవుళ్ళు, దేవతలు ఉన్నా, ఇవ్వాళ రాముల వారికే భక్తుల తాకిడి ఎక్కువ. సీతాదేవిని, రాముల వారిని పూలతో, పసుపు కుంకుమలతో, పట్టు వస్త్రాలతో అలంకరించి, శాస్త్రోక్తంగా పెళ్ళి జరిపిస్తున్నారు. చూడబోతే మాంగళ్య ధారణకు, తలంబ్రాల ఘట్టానికి ఇంకా టైమున్నట్లనిపించింది. అప్పటిదాకా ఆత్మారాముడు ఆగేట్లు లేడు.

“భోజనం చేసి వద్దామా?” మా ఆవిడను భయపడుతూనే అడిగాను.

“కనీసం హారతి వరకైనా ఉందాం. రాగానే తిండికి బయల్దేరితే ఏం బాగుంటుంది”

“నాక్కాస్త ఆకలేస్తోంది” గుసగుసగా అన్నా.

“అమ్మా… నాక్కూడా ఆకలేస్తోంది” వంత పాడాడు మా సుపుత్రుడు.

“తప్పు. ముందు దేవుడికి దణ్ణం పెట్టుకుని, పూజ చేసి అప్పుడు ప్రసాదం తినాలి” అంటూ, వాడి చేయి పుచ్చుకుంది.

“ఎలాగూ ఇవ్వాళ రష్ ఎక్కువుంది కదా. నే వెళ్ళి భోజనాల లైనులో నిలబడనా” అన్నా. వీడితో ఇంకా గొడవ ఎందుకనుకుంది కాబోలు, “మీ ఇష్టం” అని తను ప్రదక్షిణాలకు, కొడుకుతో బయల్దేరింది. నేను చుట్టూ ఒకసారి చూసి, మెల్లగా గుడి వెనక డైనింగ్ రూం వైపు వెళ్ళాను. అప్పటికే రామసేతువంత పొడవైన లైనుంది. అంత దూరానికి కూడా వంటల ఘుమఘుమలు కమ్ముకొచ్చి, ఆకలి ఎక్కువయింది.

లైను మెల్లగా కదులుతోంది.

గుళ్ళో ఇలా విందు భోజనాలు, అందరికీ అన్న దానాలు, ప్రసాదాలు ఒక్క మన సంస్కృతిలోనే నేమో! పోయినేడాది మా ఆఫీసులో పనిచేసే పదిహేను మంది దేశీలు దీపావళి జరిపారు. ఆడవాళ్ళు చీరెల్లో, మగవాళ్ళు సల్వార్ కమీజుల్లో ఆఫీసుకు వచ్చారు. ఒక కాన్ఫరెన్స్ రూంను అలంకరించి, ఆఫీసులో పని చేసే అందరికీ భోజనాలు పెట్టారు. చాలా మందికి భోజనం తప్ప, దీపావళి గురించి ఏమీ తెలిసి ఉండదు. తెల్ల వాళ్ళు, వాళ్ళ పండగలకు స్వంత ఖర్చులతో ఆఫీసులో పన్చేసే అందరికీ ఫుడ్ పెడతారా? ఏమో?!

లైను కదలడం కాసేపాగి, మళ్ళీ కదిలింది. వాలంటీర్లు హడావిడిగా తిరుగుతున్నారు. వాళ్ళంతా వానర సైన్యంలా అనిపించారు. వాలం కలవారు వాలంటీర్లా! నా ఊహకు నాకే నవ్వొచ్చింది, ఆకలి మరింత ఎక్కువయింది.

నేను భోజనాల గదికి వెళ్ళే ముందే శైలు, మహి వచ్చేశారు. అక్కడ వాలంటీర్లు చూపించిన టేబుల్ దగ్గర ముగ్గురం కూర్చున్నాం. కాగితపు విస్తళ్ళు పరిచారు. గ్లాసులు పెట్టారు. గ్లాసుల్లో నీళ్ళు పోసారు. అప్పడాలు, వడియాలు వడ్డించారు. ఐతే తర్వాత రావల్సినవి రావడం లేదు! కాసేపు వెయిట్ చేసి, అటువైపు వెళ్తున్న వాలంటీర్ తో ‘మాకింకా రైస్ రాలేదని’ చెప్పాను.

“కాస్త వెయిట్ చెయ్యండి సార్. రైస్ కాస్త షార్టేజ్. ఇంకో ఐదు నిమిషాల్లో రెడీ అవుతుంది” చెప్పాడు. అప్పటికే చాలా మంది మాలాగా అప్పడాలు కరకరలాడిస్తున్నారు. మరో వైపు టేబుల్స్ వాళ్ళకు అన్నం కూరలు వడ్డించడం మొదలెట్టారు. మనం అటు వైపు కూర్చున్నా బావుండేది అంది శైలు. ఇంకో పావు గంట తర్వాత తెలిసిన వార్త అన్నం ఉంది కాని, కూరలు వండుతున్నారని.

“ఏమండోయ్ – మేము పెళ్ళి కొడుకు వైపు నుంచొచ్చాం. మా సంగతి కాస్త చూడండి” అంటూ, ఒక వాలంటీర్ను ఆపి చెప్పా, నవ్వు ముఖానికి పులుముకొని, మరీ.

“ప్లీజ్… జస్ట్ టెన్ మినిట్స్” అంటూ అతడు వెళ్ళిపోయడు. జోకర్థమైనట్లు లేదనుకుని, మరో నాలుగు అప్పడాలు వేసుకుని తింటూ కూర్చున్నాం. అనుకున్న దానికి మూడు రెట్లకు పైగా అతిధులు వచ్చారట. దాంతో అంచనాలు తారుమారయ్యాయి.

“గుళ్ళోకొచ్చి దణ్ణం పెట్టుకోకపోతే ఇలాగే అవుతుంది” సతీమణి వ్యాఖ్యానం.

“నువ్వు చాలా దణ్ణాలు పెట్టుకున్నావుగా” అన్నాన్నేను.

“అందుకే మాకు లక్షణంగా లడ్డూల ప్రసాదం దొరికింది” అని చేతిలో ఉన్న ప్లాస్టిక్ కవర్ చూపించింది.

“నాన్నోయ్, నేను కూడా చాలా దణ్ణాలు పెట్టా, నువ్వొక్కడే పెట్టుకోలే” అన్నాడు మా అబ్బాయి. కాసేపు పోయినేడాది ఇదే రామనవమికి తిన్న విందు గురించి నెమరేసుకున్నాం. అంతలోనే కాస్త అన్నం, సాంబారు మాత్రమే ఉన్నాయని, ఏమీ అనుకోకుండా వాటినే ప్రసాదంగా స్వీకరించమని నిర్వాహకులు చెప్పారు. తిని బైటపడ్డాం. నేను హారతి వరకు గుళ్ళో లేకపోవడం వలనే పెళ్ళి భోజనం మిస్సై, జైల్లో నేరస్తుల్లా సాంబారన్నం తినాల్సి వచ్చిందని శైలు, మహేష్ దారి పొడుగునా నన్ను దెప్పుతూనే ఉన్నారు.

పొద్దునలా కాళ్ళు బొబ్బలెక్కేలా కాలడం, ఇప్పుడు కడుపు కాలడం – ఏమో ఇదంతా రాముడి కక్ష సాధింపు చర్య కాదు కదా అనిపించింది.

రాంచ్ మార్కెట్లో షాపింగయిపోయి, కారెక్కాక తన స్పైడర్ మేన్ కళ్ళజొడు కనిపించట్లేదని మావాడు గోల మొదలెట్టాడు.

“ఎక్కడ వదిలేశావ్? కార్టు లోనా?” అడిగాను. తల అడ్డంగా ఊపాడు. ఎందుకైనా మంచిదని, ప్రక్కనే మేమొదిలేసిన కార్ట్ లోపల వెదికాను. షాపింగ్ బేగుల్లో వెదికాం. కారంతా వెదికాం. మా వాడి జేబులు వెదికాం. మా అబ్బాయి గోల చిన్నగా ఏడుపులోకి మారింది. వాడిని ఏడుపు ఆపమంటూ కోప్పడి, దారిలో వెతకడానికి ముగ్గురం బయల్దేరాం. దారిలో దొరకలేదు.

షాపులో వెదుకుతూ, అక్కడ కనిపించిన స్టోరతన్ని, కళ్ళద్దాల గురించి అడుగుతుంటే, ఇంతలో “నాన్నా నా కళ్ళ జోడిదిగో” అంటూ మా అబ్బాయొచ్చాడు, ప్రక్క అయిల్ లోంచి.

“ఎక్కడ దొరికిందిరా?”అంటే, “నాకు రాముడు తెచ్చిచ్చాడు” అని చెప్పాడు.

“నీ మొహం సరిగ్గా చెప్పు” అని గదమాయిస్తే, ఆ అయిల్ కు మరో కొసన, షాపింగ్ కార్టును నెట్టుకెళుతున్న ఒక ముసలి చైనీయుడి వైపు చూపిస్తూ “అడుగో” అన్నాడు మహి.

మర్నాడు ఉదయం శైలు ఆఫీసుకు ఫోన్ చేసి హీటర్ బాగు చేసే అతను వచ్చి వెళ్ళాడని, బాగు చేయడానికి వంద డాలర్లు వసూలు చేసాడని చెప్పింది.

“వందా! కళ్యాణం చార్జీల కోసం రాముడు కాదు కదా వచ్చింది?” అనడిగా.

“నాకూ అదే అనుమానమొచ్చింది. వచ్చింది నల్లతను. అంటే నీల మేఘ శ్యాముడేగా!” శైలూ నవ్వు.

అప్పటికి నవ్వినా, ఏదో మూల రాముడే నా మీద పగ పట్టాడేమోననిపించింది. అయినా ఎన్నో కోట్లమంది భక్తుల్లో, నేను ఒక్కణ్ణీ కళ్యాణం చేయించకపోతే, నేనొకణ్ణీ గుళ్ళో దణ్ణం పెట్టుకోకపోతే దేవునికి తెలుస్తుందా? తెలిసినా ఏదో చూసీ చూడనట్లు పోవాలి గాని ఇలా వెంటబడి మరీ వేపుకు తినడం ధర్మమా? అన్యమనస్కంగానే ఆఫీసు పని ముగించుకుని, ఇంటి దారి పట్టాను. పెద్దగా ట్రాఫిక్ లేదు.

ఏ విషయం మీదైనా, ఎవరి మీదనైనా ఉంటే పూర్తి నమ్మకం ఉండాలి. లేకుంటే అసలు లేదు. సందర్భానుసారంగా నమ్మకం ఉండడం – లేకపోవడం తోనే అసలు చిక్కంతా! అంటుంది శైలూ. మోతాదులో భక్తి అంటే అదే, అన్నా ఒకసారి. చెవులూడి పోయేటట్టు ఉపన్యాసం ఒకటి పీకింది. మా బుడతడేమో మనుషుల్లో దేవుళ్ళని చూస్తున్నాడు, ఇదీ శైలూ ట్రెయినింగే అయుండాలి. ఆలోచిస్తూ కారు నడుపుతున్నా. సెల్ మ్రోగింది. సురేష్ ఫోన్. ఏదో అవసరమై ఉంటుంది. మామూలప్పుడు వీడికి నేను గుర్తు రాను. ఆరు నెలలకో సంవత్సరానికో ఫోన్ చేస్తాడు. ఎవరిదో ఫోన్ నంబరు కావాలట. తర్వాత ఇస్తానని చెప్పి ఫోన్ పెట్టేసాను. ఠాప్ మన్న శబ్దమొచ్చి, కారు కంట్రోల్ తప్పబోయింది. నెమ్మదిగా బ్రేకేసి, షోల్డర్ లైనులో బండాపాను.

ఫ్లాట్ టైర్! ట్రిపుల్ ఏ వాళ్ళకు ఫోన్ చేసి, కారులోనే కూర్చున్నా. పెద్దగా ట్రాఫిక్ లేదు కాబట్టి సరిపోయింది గాని, ఫ్రీవే మీద ట్రాఫిక్కుంటే పరిస్థితి ఏమై ఉండేదో! కొత్త టైర్లు. వేయించి మూణ్ణెళ్ళు కాలేదు. అప్పుడే టైరు ఫ్లాటా?!

అవునూ – నిజంగానే రాముడు నాతో అమీతుమీ తేల్చుకోవాలనుకున్నాడా?! దేవుడి మీద నాకస్సలు నమ్మకం లేదని నేనెప్పుడూ అనుకోలేదు. నాస్తికుడిని అంతకన్నా కాను. ఎందుకన్నా మంచిది, అర్జంటుగా ఒకసారి గుడికి వెళ్ళి కొబ్బరికాయ కొట్టి రావాలి.

ఇంటికెళ్ళి మా ఆవిడతో గుడికి వెళదామంటే, నేనేదో జోక్ చేస్తున్నాననుకుంది. జరిగింది చెబితే, నేను ఎక్కువగా ఆలోచిస్తున్నానంది. యాదృచ్చిక సంఘటనలకు రంగు పులుముతున్నానంది. అంతగా వెళ్ళాలనుకుంటే వీకెండు గుడికి వెళ్దామంది. ఇంట్లోనే దీపారాధన చేసి, శ్రీరాముడి పటానికి దణ్ణం పెట్టుకుని చెంపలేసుకోమంది.

నాతో పాటు మా అబ్బాయి కూడా, బుద్దిగా దణ్ణం పెట్టుకుని, చెంపలేసుకుని, సీసాలోంచి కలకండ ముక్కను తీసుకుని ప్రసాదంగా నోట్లో వేసుకున్నాడు.