నన్ను చూడగానే, “ఏం లేదు. వాళ్ళు అన్ని ప్రశ్నలకి మార్కులు వేసారో లేదో అని చూసుకుంటున్నాను. కిమ్ నా జవాబులని చాలా తొందరగా చదివేసాడు. ఏ జవాబుకైనా మార్కులు వేయడం మర్చిపోయాడేమో? నీకు తెలుసా, నేను హైస్కూల్లో ఉన్నప్పుడు ‘మిస్ పొలైట్’ పోటీలో గెలిచాను. అది ఇక్కడ కూడ పనికొస్తుంది కదా…'’ అంది.

“వదిలేద్దూ. ఆ సంగతి ఎప్పుడో చాలా కాలం క్రితంది కదా, ఇదేమో ఓ పిచ్చి ప్రశ్నావళి. అయినా నువ్వేమిటో, ఎవ్వరో ఓ కాగితం చెప్పడమేమిటి'’

“ఓరి దేవుడా! నీకర్ధం కాదా? ఇది 2000 సంవత్సరం! నువ్వు ఈ భాష, ఈ కొత్త పదాలు వాడాలి. ఇదిప్పుడు అత్యవసరం. మా ఉద్యోగంలో భాగం'’ అని నాకేసి చూసింది. మళ్ళీ తనే మాట్లాడుతూ, “నువ్వు నా అభిప్రాయాల్ని గౌరవించడం లేదు. వంకరగా మాట్లాడేటట్టైతే, నా చుట్టుపక్కల ఉండద్దు'’ అని అంది.

“సరే. నేను చేస్తున్నవన్నీ ఆపేస్తాను. కానీ నువ్వేమంటున్నావో నాకర్ధం కావడం లేదు'’

“అబ్బా విసిగించకు. వెళ్ళి క్షవరం చేయించుకో'’

“సున్నితమైన మనసుగల శాల్, సరే వెడతాను'’ అని తనకి వినబడేలా అరిచాను. నేను బయటకి వస్తుంటే, ఓ ప్లాస్టిక్ సాసర్‌ని నాపై విసిరింది.

నేను వెళ్ళేసరికి రేమాండ్ ఖాళీగానే ఉన్నాడు. సెలూన్‌లో రేమాండ్, అతని మనవడు తప్ప వేరే ఎవరూ లేరు.

“కాఫీ ఉందటోయ్?'’ అంటూ నేను హాస్యమాడాను. అది నా పలకరింపు. దాదాపు పదిహేనుళ్ళుగా రేమాండ్‌ని కలిసినప్పుడల్లా నేననే మాటలే అవి.

“ఉంది. ఇంకా చాలా ఉన్నాయి. కానీ ఖర్చవుతుంది'’ అంటూ రేమాండ్ కూడా హాస్యమాడాడు. “ఏదో దిగులుగా కనిపిస్తున్నావు?'’ అని అడిగాడు.

“ఏంలేదు. కటింగ్‌తో పాటు గడ్డం కూడ చేయించుకోనా?'’

“నీకెలా కావాలంటే అలాగే ఫ్రాంకీ'’

నన్ను ఫ్రాంకీ అని పిలిచే స్నేహితుడు రేమాండ్ ఒక్కడే. ఎప్పుడో ఓ జోక్ చెబుతున్నప్పుడు పిలిచాడలా. అంతే అదే పేరు స్థిరపడిపోయింది. నా కోటుని విప్పి పక్కన బెట్టాడు. శూన్యంలోకి చూస్తూ తన ప్రశ్నలకి జవాబులు వెదుక్కుంటున్న మనవడిని చిన్నగా కసిరి గది ఊడవమని చెప్పాడు. ఆ అబ్బాయి ఇబ్బందిగా లేచి, తన కోపాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, నేలని గట్టిగా తాటించి లోపలికి వెళ్ళాడు.

“ఈ రోజుల్లో నల్ల పిల్లలకి వాళ్ళ తాతల్ని ఎలా గౌరవించాలో తెలియడం లేదు'’ అన్నాడు రేమాండ్.

“రే, అంటే నీ ఉద్దేశ్యం ఆఫ్రికన్-అమెరికన్‌లకా?'’ అడిగాను.

రేమాండ్ నవ్వాడు. కాని అంతలోనే అతడి ముఖం వివర్ణమైంది. కోపం ఛాయలు కనిపించాయి. మా ఇన్నాళ్ళ స్నేహంలో అతడిని ఇంత కోపంగా మునుపెన్నడు చూడలేదు. కొన్ని క్షణాల తర్వాత, “అవును. నేను ఆఫ్రికన్-అమెరికన్‌ని కదూ. కాని నా గురించి చెప్పాలంటే నల్లవాడినని, నీ గురించి చెప్పాలంటే తెల్లవాడివని, వీధి చివర్లో ఉండే గోమెజ్ కుటుంబాన్ని గోధుమ రంగు వాళ్ళని అంటాను. అందరూ మామూలు అమెరికన్లే. అయితే నేను మాత్రం ఆఫ్రికన్-అమెరికన్‌ని….!'’ అన్నాడు రేమాండ్.

“నాకు కూడా ఈ మధ్యే తెలిసింది. శాల్ వాళ్ళ ఆఫీసులో ఏదో ‘సెన్సిటివిటీ ట్రైనింగ్’ కని వెళ్ళొచ్చిన తర్వాత నాకు తెలిసింది. నీకు తెలుసా? నాకు బట్టతల! కానీ అలా అనకూడదట. హెయిర్ ఛాలెంజడ్ అనాలట'’ అంటూ నవ్వాను. కాసేపు ఈ విషయంపైనే మాట్లాడుకున్నాం.

రేమాండ్ నా జుట్టు కత్తిరించడం మొదలు పెట్టాడు.కానీ ముభావంగా మారిపోయాడు. అక్కడంతా నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలింది. ఇది చాలా అసాధారణం! రేమాండ్‌తో ఉన్నప్పుడు ఇంత మౌనం మునుపెప్పుడు నాకు అనుభవమవలేదు. చాలా వింతగా ఉంది. ఇకపై మా మధ్య ఈ ప్రస్తావన తేను. అతడు నన్ను ఇష్టపడింది తెల్లవాడిననో, లేదా బట్టతల వాడిననో కాదు. పాత ఖాతాదారునని, టిప్ బాగా ఇస్తానని. అతడితో సమయం గడపడం నాకిష్టంగా ఉండేది. నేనన్న మాటలని రేమాండ్ అర్ధం చేసుకోడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడని వెనుక అద్దం లోంచి కనబడుతున్న అతడి నొసలు చెబుతున్నాయి. తర్వాత ఓ బ్రష్‌తో నా మెడ పై ఉన్న కొన్ని వెంట్రుకలను శుభ్రం చేసాడు. మా కళ్ళు కలుసుకున్నా, వెంటనే చూపులు తిప్పుకున్నాం. సున్నితమైన అంశాలలో తల దూర్చడం ఎంత వేగంగా నష్టం కలగజేస్తుందో నాకర్ధమైంది. స్నేహితుడొక్కసారిగా అపరిచితుడైనట్లనిపించింది.

నాకు గడ్డం చేయడం పూర్తయ్యింది. నేను కుర్చీ లోంచి లేచాను. రేమాండ్‌కి డబ్బు అందించాను. దాన్ని జేబులో వేసుకుని తన మనవడిని పిలిచాడు. నేను బైటికి వస్తూ ఆ కొట్టుని, వాళ్ళిద్దరిని కొనచూపుతో చూసాను. ఓ మంచి ‘ఆఫ్రికన్-అమెరికన్’ మనవడిలా ప్రవర్తించమని తన మనవడికి చెబుతూ, తను తినడానికి కొన్ని డోనట్లు తెమ్మంటున్నాడు రేమాండ్. నాకు కొంచెం బాధేసింది.

కిమ్ చేసిన ప్రయోగం తోటి మనుషులమైన నన్ను, రేమాండ్‌ని, శాల్‌ని, జేన్‌ని గిరిగీసిన వేరువేరు పరిధుల్లోని అసంబంధమైన వస్తువుల్లా మార్చేసింది.

(ఆంగ్లంలో Jen Cullerton Jhonson “Sensitivity Training Down at the Walmart” అనే పేరుతో రాసిన మూల కథని ఇక్కడ చదవచ్చు)