కంప్యూటింగ్ పూర్వాపరాలు, సాధ్యాసాధ్యాలు - 3: బాబేజ్ యంత్రాలు
ముగింపు
బాబేజ్ తన యంత్రాల గురించి కన్న కలలు తన జీవిత కాలంలో సఫలం కాలేదు. వాటిని నిర్మించడానికి అతను చేసిన కృషి ఫలితంగా యంత్ర పనిముట్ల (machine tools) పరిశ్రమ వృద్ధిచెందింది. కంప్యూటర్లకి సంబంధించినంతవరకు బాబేజ్ చేసిన విప్లవాత్మక ఆలోచనలని ఇరవయ్యో శతాబ్దందాకా ఎవరూ పట్టించుకోలేదు.
ఈ వ్యాసం రాయడానికి నేను ఉపయోగించుకున్న పేపర్లు, పుస్తకాలలో కొన్ని:
- “Charles Babbage: And the Engines of Perfection,” by Bruce Collier and James MacLachlan. Oxford University Press. 2000. ఇది చదవడానికి చాలా సులువుగా ఉంది. యువతకి విజ్ఞానశాస్త్రాల్లో ఆసక్తి కలిగించడానికి ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ వాళ్ళు “విజ్ఞానశాస్త్రంలో చిత్రాలు,” (Portraits in Science) అనే పరంపరలో ప్రచురించిన మంచి పుస్తకాలలో ఒకటి. ఈ పుస్తకాలని ఎవరైనా తెలుగులోకి అనువదిస్తే గొప్పసేవ చేసిన వాళ్ళవుతారు.
- “The Difference Engine: Charles Babbage and the Quest to Build the First Computer,” by Doron Swade. Penguin Books, 2002. దీంట్లో రెండు భాగాలున్నాయి. మొదటిది బాబేజ్ జీవితమూ, యంత్రాల గురించి. రెండోది స్వేడ్ ఆధ్వర్యంలో నడిపిన ఓ ప్రాజెక్టు గురించి. స్వేడ్ లండన్ సైన్సు మ్యూజియం లో పనిచేశాడు. బాబేజ్ జీవిత కాలంలో అతని యంత్రమేదీ పూర్తిగా తయారుకాలేదు. బాబేజ్ ఆలోచనలు సరయినవో కాదో తేల్చుకోడానికి అతని డిజైన్ల ఆధారంగా యంత్రాన్ని నిర్మించాలనుకున్నారు. ఆ ప్రాజెక్టు స్వేడ్ ఆధ్వర్యంలో జరిగింది. పదిహేడేళ్ళ శ్రమ తర్వాత బాబేజ్ యంత్రం పనిచేస్తుందని ఈమధ్యనే నిర్థారించారు.
- “Computing Before Computers,” Edited by William Aspray, et al. Iowa State University Press, 1990. ఇది ఇంటర్నెట్లో ఉచితంగా దొరుకుతుంది. రెండో అధ్యాయం బాబేజ్ యంత్రాల మీద alan brUmlI (Allan Broomley) రాసింది. బ్రూంలీ బాబేజ్ యంత్రాల మీద విస్తృతంగా పరిశోధించాడు. స్వేడ్తో పైన చెప్పిన ప్రాజెక్టులో కీలకమైనపాత్ర వహించాడు.
- “When Computers Were Human,” by David Alan Grier, Princeton University Press, 2007. ఎలక్ట్రానిక్ కంప్యూటర్లు రాకముందు, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం కాలం దాకా, మనుషులే, ఎక్కువగా ఆడవాళ్ళే, లెక్కలు కట్టేవాళ్ళు. దానికి సంబంధించి తెరమరుగునపడ్డ చరిత్రను వెలుగులోకి తీసుకొచ్చిన మంచి ప్రయత్నమిది.
- “The History of Mathematical Tables: From Sumer to Spreadsheets,” by Campbell-Kelly, et al. Oxford University Press, 2003. పట్టికల గురించిన సాధికారిక చరిత్ర.
- “Jacquard’s Web: How a Hand-Loom Led to the Birth of the Information Age,” by James Essingler, Oxford University Press, 2004. సిల్కు బట్టలు, నేత మగ్గాలు కంప్యూటర్లని ఎలా ప్రభావం చేశాయో విపులీకరించే ఆసక్తికరమైన పుస్తకం.
“Charles Babbage: Passages from the Life of a Philosopher,” by Charle Babbage. Martin Campbell-Kelly (Editor). Rutgers University Press, 1994. (ఉచితంగా దొరుకుతుంది) వేరే విలువైన పనులు చెయ్యగలిగినంత వరకూ తనకు స్వీయచరిత్ర రాసుకునే కోరిక లేదని జీవిత చరిత్రలని ఈసడింపుగా చూసిన బాబేజ్ చరమదశలో దీనిని రాశాడు. తన యంత్రాల గురించి దేశప్రజలకి ఆసక్తి లేకపోయినా, సంఘంలో తానెరిగిన వారి ప్రవృత్తిని చూపడానికి రాశానన్నాడు!- “Charles Babbage, Pioneer of the Computer,” by Hyman Anthony. Prineton University Press, 1982. ఇది సాధికారికమైన బాబేజ్ జీవితచరిత్ర.
- “Sketch of The Analytical Engine,” by L. F. Menabrea, October 1942. With notes upon the Memoir by the Translator Ada Augusta, Countess of Lovelace. ఇది ఏడా కి గుర్తింపు తెచ్చిన పేపరు. ఉచితంగా దొరుకుతుంది.
- “Wheels, Clocks, and Rockets: A History of Technology,” by Donald Cardwell. W. W. Norton and Company, 2001. మానవుడు వాడిన అనేక పనిముట్లనీ, వాటి మూల సూత్రాలనీ వివరించే పుస్తకం. ముఖ్యంగా పదునెనిమిదో శతాబ్దంలో యూరప్లో జరిగిన అనూహ్యమైన సాంకేతిక వృద్ధిని తెలిపేది. Jacquard మగ్గం పనిచేసే విధాన్ని వివరించడానికి వాడిన బొమ్మ ఈ పుస్తకం లోనిది.
- “Science in History, Volume 2: The Scientific and Industrial Revolution,” by J. D. Bernal. The MIT Press, 1971. సైన్సుకీ సాంఘిక చరిత్రకీ కల సంబంధాన్ని మార్కిస్టు దృకథంతో చూసే నాలుగు భాగాల ఉద్గ్రంథం లో ఓ భాగం.
- “Longitude: The True Story of a Lone Genius Who Solved the Greatest Scientific Problem of his Time,” by Dava Sobel. Walker and Company, 2005. క్రోనొమీటర్ కనుక్కున్న జాన్ హారిసన్ గురించిన పుస్తకం. నెవిల్ మాస్కెలైన్ ని అనసరంగా విలన్ గా చిత్రీకరించింది.
- “Greenwich time and the discovery of the longitude,” by Derek Howse. Oxford University Press, 1980. పై Sobel పుస్తకంలో కన్నా దీంట్లో చరిత్రకీ సైన్సుకీ ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత ఉంది.
- “Charles Babbage’s Analytical Engine, 1838,” by Allan G. Bromley, IEEE Annals of the History of Computing, vol. 20, no. 4, pp. 29-45, Oct-Dec, 1998. బాబేజ్ యంత్రాల బొమ్మలు ఈ పేపర్ నుండి IEEE వారి అనుమతితో తీసుకున్నాను.
రచయిత కొడవళ్ళ హనుమంతరావు గురించి: పుట్టిందీ పదో తరగతిదాకా చదివిందీ ప్రకాశం జిల్లా రావినూతల గ్రామంలో. ఇప్పుడు ఉండేది Washington రాష్ట్రంలో Seattle నగరానికి దగ్గర్లో. ఇంజనీరుగా పని చేసేది సాఫ్ట్ వేర్ రంగంలో. దాదాపు పాతికేళ్ళుగా అమెరికాలో ఉంటూ ఉద్యోగంలో లీనమై సాహిత్యదృష్టి కొరవడిన లోపాన్ని సరిదిద్దుకోడానికి, గత మూడేళ్ళుగా కొందరు తెలుగువాళ్ళతో పరిచయం, కాస్త తెలుగు చదవడం, ఎప్పుడన్నా ఓవ్యాసం రాయడం - అదీ ప్రస్తుత వ్యాపకం. ... పూర్తిగా »
నాగమురళి అభిప్రాయం:
May 12, 2008 2:38 am
హనుమంతరావు గారూ,
మీ వ్యాసం చదవడం మొదలు పెట్టే ముందు నిడివి కొంచం భయం కలిగించినా, మొదలు పెట్టగానే సమయం తెలియలేదు. ఎత్తిన తల దించకుండా ఏకబిగిన చదివించింది మీ వ్యాసం. మీరు రాస్తున్న ఈ వ్యాస పరంపర ఎంతో ఆవశ్యకమైనదీ, స్ఫూర్తిదాయకమైదీ. తెలుగులో ఇటువంటి రచనలు ఇంకా చాలా రావాలి అని నేను కోరుకుంటున్నాను. మీరు రాసే కామెంట్లు కూడా నేను ఆసక్తిగా చదువుతాను. ఇంగ్లీషులో పాప్యులర్ సైన్సు పుస్తకాలు నాకు చాలా ఇష్టం. తెలుగులో కూడా చిన్నప్పుడు కొన్ని చదివినా, అటువంటి పుస్తకాలు విరివిగా లేవనే నాకు అనిపిస్తుంది. మీరు ఇటువంటి అంశాలు ఎన్నుకుని సాధారణ పాఠకులకోసం పుస్తకాలు కూడా రాయాలి అని ఆశిస్తున్నాను.
తెలివైన విద్యార్థులకు ఖాళీ సమయాల్లో పాఠ్య, పాఠ్యేతర అంశాల్లో శిక్షణ ఇచ్చి విజయ సాధనకి తోడ్పడే ఒక కార్యక్రమాన్ని కొందరు మిత్రులు ఇటీవల చేపట్టారు. ఈమాటలోని ఇటువంటి వ్యాసాలు వాళ్ళకి ఇస్తే బాగుంటుందని నేను అన్నాను. పిల్లలు ఇటువంటి వ్యాసాలు సొంతంగా చదివి ఆస్వాదించేలా చెయ్యడం ప్రస్తుతానికి మా లక్ష్యం అన్నారు. ఏది ఏమైనా ఇటువంటి రచనలు శాశ్వతంగా నిలిచి అనేకమందికి శాస్త్ర విషయాలపై ఆసక్తి రేకెత్తిస్తాయనడంలో నాకు ఎటువంటి సందేహమూ లేదు. ధన్యవాదాలు.
Venkata Satish Babu Samudrala అభిప్రాయం:
May 19, 2008 8:21 am
Hi Sir,
I am following all of your essays, which gives you very good information for the people who really want to know how computers are invented.
Thank you very much for your great effort.
I’m waiting for your next episode.
విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న అభిప్రాయం:
May 20, 2008 7:25 am
హనుమ గారూ:
మీ సుదీర్ఘమైన వ్యాసాన్ని చదవటం ఇప్పుడే పూర్తి చేసాను. ఈ వ్యాసం రాయడానికి వెనక ఉన్న మీ కృషి, “ఈమాట” సంపాదకుల సంపాదకత్వం మెచ్చుకోవాలి. తెలుగులో ఇటువంటి వ్యాసాలు అరుదు. మీ లాగ సైన్సులో కాని ఇంజినీరింగులో కాని అత్యుత్తమ స్థాయిని చేరుకున్న తెలుగు వారు చాలా మంది ఉన్నా, తెలుగులో ఇటువంటి రచనలకి శ్రీకారలోచుట్టిన వారు తక్కువ. ముఖ్యంగా సైన్సు, ఇంజినీరింగు విభాగాల్లో అతి క్లిష్టమైన భావాలను తేలిక తెలుగులో రాయటం అంత తేలిక కాదు అన్న విషయం, అది ప్రయత్నించిన వారికి అనుభవమే!
ఇటువంటి రచనల్లో ఎదుర్కొనే చిక్కుల్లో రెండు విషయాలు ప్రస్తావిస్తాను. మొదటిది: అత్యుత్తమ స్థాయిలో, సాంకేతికమైన పదజాలం తెలుగులో ఎక్కువ లేకపోటం. రెండవది: తేలికగా చదవటానికి వీలైన తెలుగు భాష. ఈ రెండు కష్టాలని దాటటం అంత సులభం కాదు. మీరు సమర్ధవంతంగా ఈ రెండు కష్టాలని ఎదుర్కొన్నారు. ఈ విషయంలో ముందు, ముందు మీ రచనల్లో మరింత పరిణితి వస్తుందని నేను నమ్ముతున్నాను.
రెండు చిన్న సూచనలు: (1) ఎంతో అవసరమైతే తప్ప, తెలుగు కాని ఇంగ్లీషు కానీ కవితలని ఇటువంటి వ్యాసాల్లో ఉల్లేఖించకండి. చదువరుల ఆలోచనలను, ఇవి అసలు విషయం నుండి పక్కదారి పట్టిస్తాయి. (2) ఇంటర్నెట్ అందుబాటులో లేని సైన్సు లేక ఇంజినీరింగ్ చదువుతున్న తెలుగు విద్యార్ధుల కోసం, మీ రచనలను ఆంధ్ర దేశంలో ప్రచురిస్తున్న దిన, వార, మాస పత్రికల్లో ప్రచురిస్తే, అక్కడి వారికి సాయపడినవారు అవుతారు. ఇందులో కస్టాకస్టాలు నాకు తెలిసినా, ప్రయత్నించమని మనవి.
ఈ వ్యాసాలు చదువుతుంటే, వృత్తి రీత్యా నాకు బాగా పరిచయమైన సెమికండక్టర్సు సిలికాన్ ఛిప్స్ తయారీ వెనుక ఉన్న ‘సిలికాన్ మహత్యం ” పై ఈమాట కోసం వ్యాసాలు రాయాలని అనిపిస్తోంది. వీలు చూసుకొని ఎప్పుడైనా…
మంచి వ్యాసాలను అందించినందుకు, ధన్యవాదాలతో,
విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న
Indrani Palaparthy అభిప్రాయం:
June 5, 2008 12:12 am
హనుమంత రావు గారు, మంచి వ్యాసం.అభినందనలు.
ఇంద్రాణి పాలపర్తి.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
June 24, 2008 11:07 pm
నా వ్యాసాలని మెచ్చుకొని ప్రోత్సహిస్తున్న పాఠకులకి కృతజ్ఞతలు.
నాగమురళి గారూ,
మిమ్మల్ని ఏకబిగిన చదివింప చేసిందన్నారు. సంతోషం. నా తెలుగు మూలన పడిందని నాకు భయం. రోజూ పది నిముషాలు మా ఆవిడతో తెలుగులో మాట్లాడటం మినహా, నిత్యజీవితంలో నా తెలుగు వాడకం పుస్తకాలు చదవడానికే పరిమితం.
ప్రస్తుతానికి వేరే విషయాల మీద రాసే ఆలోచన లేదు. ఆయా రంగాలలో అనుభవం ఉన్నవాళ్ళు తెలుగువాళ్ళు చాలా మంది ఉన్నారు. వాళ్ళలో కొందరైనా పూనుకొని రాస్తే ఎంతో సేవ చేసిన వారవుతారు.
లక్ష్మన్న గారూ,
నేను ఇంజనీరింగులో అత్యుత్తమ స్థాయికి చెందినవాడిని కాదు. మీరన్నట్లు మన దేశంలో విజ్ఞానశాస్త్రాలలో నిష్ణాతులైన వారు చాలా మంది ఉన్నారు. కాని వాటిని సామాన్యప్రజలకి పరిచయం చేసినవాళ్ళు తక్కువ. తెలుగులో మహీధర నళినీమోహన్ చెప్పుకోదగ్గవాడు. బహుముఖ ప్రతిభావంతులైన కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్ ఇంకా ఎక్కువ రాస్తే బావుంటుంది.
ఈ వ్యాసాలు తెలుగు దినపత్రికలలో వస్తే ఎక్కువ మందికి అందుబాటులో ఉంటాయన్నది నాఆశ కూడా. ఆంధ్రజ్యోతి కి రాశాను - జవాబు లేదు!
సిలికాన్ మహత్యం మీద మీరు రాస్తే బ్రహ్మాండంగా ఉంటుంది. తప్పకుండా రాయండి.
సాధ్యమైనంతవరకు కవితలకు దూరంగా ఉండమని సూచన ఇచ్చారు. మీ అభిప్రాయాన్ని గౌరవిస్తూనే, నా విభేదాన్ని తెలుపుతాను. కవితయినా, మరేదయినా, అసందర్భంగా ఉటంకిస్తే తప్పుపట్టాల్సిందే. కాని సైన్సు వ్యాసాలలో కవితలుంటే నష్టం లేదు. ఆలోచనకి అడ్డురావనీ, ఆసక్తి కలిగించి అవగాహనని పెంచుతాయనీ నా విశ్వాసం. దీని మీద గతంలో నాగులపల్లి శ్రీనివాస్ గారికి సమాధానమిస్తూ పలుగురు పేర్లని వాడుకున్నాను. ఇప్పుడూ మరొకరి పేరు చెప్పి సమర్థించుకుంటాను.
ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన జీవశాస్త్రవేత్త, తెలుగువాళ్ళకి కాస్త దగ్గ్గరయిన (మరణానంతరం ఆయన దేహాన్ని పరిశోధనలకై కాకినాడ లోని రంగరాయ వైద్య కళాశాల కిచ్చారు), జె బి యస్ హాల్డేన్ అన్న మాటలు:
“In my last book on genetics, there are seven quotations from Dante’s Divine Comedy. I have been criticized for ‘dragging in’ Dante. But I think it worthwhile to show the continuity of human thought. I don’t agree with Dante’s theory that mutations are due to divine providence, but I consider it desirable to point out that he had a theory on this subject. I think popular science can be of real value by emphasizing the unity of human knowledge and endeavor, at their best. This fact is hardly stressed at all in the ordinary teaching of science, and good popular science should correct this fault, both by showing how science is created by technology and creates it, and by showing the relation between scientific and other forms of thought.” [1]
చివరిగా, నా వ్యాసాలని గడువు దాటి పంపినా, తామెంత పని వత్తిడిలో ఉన్నా, ఓపిగ్గా చదివి, ప్రశ్నలేసి, సరిదిద్ది, సాయం చేస్తున్న సంపాదకులకి, ముఖ్యంగా ఇంద్రగంటి పద్మగారికీ, కొలిచాల సురేశ్ కీ కృతజ్ఞతలు.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
నోట్స్:
[1] “On Being the Right Size and other Essays,” by J.B.S Haldane. Edited by John Maynard Smith. Oxford University Press, 1985.
Rohiniprasad అభిప్రాయం:
June 25, 2008 9:07 pm
హనుమంతరావుగారూ, ఎంత మాటన్నారు! :)
ఏపీవీక్లీలో గత నాలుగేళ్ళకు పైగా వారానికో సైన్సు వ్యాసం చొప్పున రాస్తున్నాను. నా మొత్తం వ్యాసాల సంఖ్య 300 పైనే ఉంటుందేమో. ‘ఇంకా’ రాయమనడం భావ్యమా?!
‘బహుముఖప్రజ్ఞ’ మాట ఎలా ఉన్నా నలుగురికీ పనికొచ్చే విషయాల గురించి సులువైన పద్ధతిలో ఎవరు రాసినా మంచిదే.
నిజానికి నాకున్న తక్కువ వ్యవధివల్లనే మీ వ్యాసాలన్నీ చదివి తాపీగా అభిప్రాయం రాయలేకపోతున్నాను. ఈమధ్యనే జనసాహితివాళ్ళు నా 53 వ్యాసాల సంకలనం ఒకటి విడుదల చేశారు. మీవంటివారు తేలిక భాషలో ఎన్ని పత్రికల్లో సమాచారాన్ని అందించగలిగితే అంత మంచిది. మన రాష్ట్రంలో ఇంటర్నెట్ వాడకం చాలా తక్కువగా కనబడింది. మహా అయితే ఈ మెయిల్స్ చదువుతారేమో. అందుచేత తెలుగులో అచ్చయే పత్రికలని మనం మరిచిపోకూడదు.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
June 28, 2008 10:12 pm
రోహిణీప్రసాద్ గారూ,
పొరబాటయింది. మీ బ్లాగు చూశాను కాని, ఏపీ వీక్లీ చదివే అలవాటు లేక, అభాసు పాలయ్యాను. మూడు వందల వ్యాసాలే?! మీ పుస్తకం తెప్పించుకుంటున్నాను. మీనుంచి మరిన్ని పుస్తకాలొస్తాయని ఆసిస్తాను.
నేను హాల్డేన్ మాటలు ఉటంకించింది ఆయన వ్యాసం, “How to Write a Popular Scientific Article,” నుండని చెప్పడం మరిచాను.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు