పురాణమిత్యేవ న సాధు సర్వం, నచాపి ‘శాస్త్రం’ నవమిత్యవధ్యమ్‌,
సంతః పరీక్ష్యాంతరత్‌ భజంతే, మూఢః పరప్రత్యయనేయ బుద్ధిః ||

కావ్యానికి బదులు శాస్త్రం అని మార్చాను. ‘సంతః - మూఢః’ అన్న పదాలు ఈరోజుల్లో వాడతగినవి కావు కాబట్టి వాటిల్ని ‘ఆసక్తీ, ఓపికా ఉన్నవాళ్ళు’, ‘అవి లేనివాళ్ళు’ అని అర్థం చేసుకోవచ్చనుకుంటా.
వ్యాసం చదివి మీ అభిప్రాయాల్ని తెలియజేసినందుకు మరొక్కసారి ధన్యవాదాలు.

రమ.

ఇహ.. నాకు అర్ధం కాని విషయాలు ఎప్పుడూ కొన్ని ఉంటాయి. పరస్పర భిన్నమైన నమ్మకాలు కలిగిన వాళ్ళు వాదించుకోడం అన్నది నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా అన్పిస్తుంది. ఈ వాదనలు బ్రహ్మపదార్ధాన్ని మించినవి. ఎటూ తేలేవి కావు. అయినా మనుష్యులకి తమ నమ్మకమే గెలవాలన్న పట్టు ఎక్కువ. హేతువాదులుకూడా వాళ్ళవాళ్ళ నమ్మకాన్ని గెలిపించుకోడంలో అంతే చాదస్తులు మరి.

గమ్మత్తేమంటే గతితార్కిక భౌతిక వాదాన్ని అనుసరించే కమ్యూనిస్టులు చాలా పట్టుదలగా నిరీశ్వర వాదులుగా ఉండటం భారతదేశంలోనే ఎక్కువ. తూర్పు ఐరోపా దేశపు కమ్యూనిస్టులు ప్రొటెస్టెంట్ చర్చి కి వెళ్ళి హాయిగా ప్రార్ధనలు చేసుకుంటారు. వాళ్ళకి పార్టీ రాజకీయాలు వేరు..వ్యక్తిగత విశ్వాసాలు వేరూనూ!! అలాంటి పరిస్థితి ఇండియాల్లాంటి దేశాల్లో చాటుమాటుగా సాగుతుందే గానీ బయటికి కన్పించేలా జరగదు. మనదగ్గర అంత నిజాయితీ ఈ తరహా మార్గంలో నడిచేవారిలో ఉండదు. నమ్మకంలేకపోవడం కూడా చివరికి ఒక నమ్మకం లో భాగమే అని వీళ్ళు అనుకోరు.

ఇంక చాలా పాతకాలంనాటి శాస్త్రాలు, ఉదాహరణకి ప్రాచీన శిల్పశాస్త్రాలు..నౌకా శాస్త్రాలూ వంటివి ఆయా కాలాల్లో ఎంతో ఉన్నత ప్రమాణాలతో నడిచినట్టు మనకి ఉదాహరణ పూర్వకంగా తెలుసు. ఇవాళ ఆయా శాస్త్రాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవాళ్ళు లేరు కాబట్టి అవన్నీ అశాస్త్రీయ మైనవని అనలేము కదా?? అలాంటివి ఎలా కట్టేరో కూడా ఇదమిథ్థంగా ఇవాళ స్పస్టంగా మనం అర్ధం చేసుకోలేము కూడా!! అంత ఘనమైన నాగరికతని సాధించిన వెనకటి తరాలు మరికొన్ని విషయాల్లో నేర్పరులు కారని మనకి ఎలాతెలుసూ?? కేవలం హేతువాదమే అన్నిటికీ జవాబుదారీ కాలేదు. గందరగోళం ఉంటే ఆయా శాస్త్రాలలో ప్రావీణ్యతలేని వారిది కావొచ్చునేమో గానీ శాస్త్రానిది ఎలా అవుతుందీ??ఆధునిక ప్రమాణాలే అన్నిటికీ కొలమానం అన్న నమ్మకం కూడా ” అన్నీ వేదాల్లోనే ఉన్నాయష” అన్న అప్పారావు గారి వెక్కిరింతకి ఒకరకంగా కొనసాగింపే!! ఆధునికమైనదంతా హేతువుకి లొంగనిదంతా ..సత్యమే అన్న భ్రమ..అది మాత్రమే వాస్తవం అన్న భ్రమ మరొకటి లేదు. నాగ మురళి గారూ మీ శైలి బాగుంది. అందుకు మరోసారి మీకు అభినందనలు.
రమ.

హనుమ గారి కామెంటు మిస్సయ్యాను.“The Physics Teacher” పేపరు “Myths about Gravity and Tides” లింకు
చూపినందుకు హనుమగారికి చాలా కృతజ్ఞతలు. అలల తోపుదలకు భూమిపై దినపరిమాణం ఎట్లా పెరగడం, ఆ లెక్కచొప్పున ఎప్పుడో 484లోని సూర్యగ్రహణం స్పేయిన్‌ లో కాక గ్రీసులో ఎందుకు కనపడిందో విప్పి చెప్పడం అద్భుతం, అనూహ్యం, ఆనందం.

హేతువాదమేమో కాని హేతువులు అర్థంచేసుకోవడమే అద్భుతం అనిపిస్తే, చూపించడానికి ఎంత జాగ్రత్త, పరిశీలన, పరిశ్రమ, పరిశోధన, సృజనాత్మకత కావాలో!
=======
విధేయుడు
శ్రీనివాస్‌

I am pleasantly surprised to know that you are familiar with the person and have had similar experiences.
Thank you very much for your comment. It gives me a lot of encouragement to know that you have enjoyed the articles.

Regards,
Nagamurali.

1. Naagamurali garu, most interesting thing is that I know the astrologer you are talking about. I was also around 16 when I met him and I was close to him too, of course I did not join there. I went there several times and saw him predict ‘well’ and heard the eloquent sanskrit slokas.
2. In the last twenty years I was thinking exactly on the same lines as you about THAT person in Konaseema. I clearly knew all the aspects of HIS astrology. I am really thrilled to see someone else agree with my thinking.
3. I was totally inspired by him, irrespective of his flaws, astrology has drawn tremendous interest. I started watching closely and he never taught any secrets of his Nadi, but I got the essence of his success and as we know its Prasna blended at times with KP.
4. I went further and inspired more by meeting Dr.Shrimali and found my own discoveries and techniques. Unfortunately, the vichitra vyakti you mentioned once in a while I met but was unhappy to see him become addicted to drinking and talking insane with ego etc. The thankfulness has been there for inspiring me into this study which I enjoy the most. He indeed got some secrets of nature and knows certainly the impacts of Shakuna, the science of omens. As you said the Nadis are totally false. The difference is that the Nadis I saw have Sandhya vandanam instead of Namakam in my case. We went through same experiences. Happy to know someone else saw those.
5. The indepth study of the subject reveals existence of an omnipresent energy beyond our general understanding yet which signs quietly into this universe.
Thanks again for making me inspired to write at morning 3AM.

సత్తి బాబు.

KS హరీష్ కుమార్ గారి అభిప్రాయం చదివితే చంద్రుడికో నూలు పోగని శ్రీశ్రీ సమర్పించిన దారంలాంటి తేలికైన దీర్ఘమైన కవిత “శరచ్చంద్రిక” గుర్తొచ్చింది.

“అందుచేత ఓ చందమామా!
అందమైన ఓ పూర్ణసోమా!
సముద్రం మీదా అరణ్యం మీదా
సమానంగా ప్రకాశించే సౌందర్యాభిరామా!
…
చెప్పొచ్చిందేమిటంటే
చెప్పడనికేమీ లేదని!
అంతమందికీ అన్నీ తెలుసు
అదే మన అజ్ఞానం.

ఎవడో చెబితే వినే రోజులు
ఏనాడో వెళ్ళిపోయాయి
ఇంకా ఏదో చెప్పాలని
ఎందుకీ ఉబలాటం?

అసలు నిజం ఏమిటంటే
ఎవడికీ ఎమీ తెలియదు
ఇలా ఎందుకొచ్చామో
ఇక్కడెంత సేపుంటామో

ఇక్కడనుంచి వెళ్ళేదెక్కడికో
ఎల్లుండి ఏ తమాషా జరుగుతుందో
ఎవ్వడూ చెప్పలేడంటే నమ్మండి.
చెబితేమాత్రం నమ్మకండి.”

నిరాశగా కాస్సేపు మాట్లాడి, మరో వైపు నుంచి చూస్తే వెలుగు కనబడుతుందంటూ:

“పరమాణువు గర్భంలోని
పరమ రహస్యాలూ
మహాకాశ వాతావరణంలోని
మర్మాలూ తెలుసుకున్నాక

సరాసరి నీదగ్గరకే
ఖరారుగా వస్తాంలే
అప్పుడు మా రాయబారుల్ని
ఆదరిస్తావుకదూ నువ్వు?”

అని జోస్యం చెప్పి, మానవుడి progress report చదివాడు.

సూర్యచంద్రుల ఆకర్షణ కారణంగా భూమ్మీద వచ్చే సముద్రాల ఆటుపోట్ల గురించి లోతుగా తెలియాలంటే కష్టమేకాని స్థూలంగా అర్థం చేసుకోవడం సులభమే. చంద్రునికి అభిముఖంగా ఉన్న భూమి ఉపరితలంపై ఒక బిందువు A, దానికి ఎదురుగా భూమ్మీద అవతలివైపు B, భూకేంద్రం C అనుకోండి. చంద్రుడు భూకేంద్రం C కన్నా A ని ఎక్కువ గానూ B ని తక్కువగానూ ఆకర్షిస్తాడు — దూరాల్లో ఉన్న తేడా బట్టి. అందుమూలంగా A, B రెండూ కూడా కేంద్రానికి దూరంగా వెళ్తాయి. కాని అవి భూమిలో భాగం కావడాన, భూమి సాగినట్లవుతుంది. దాని ప్రభావమే సముద్రాల్లో ఆటుపోట్లు.

భూగోళం చాలా పెద్దది కావడాన చంద్రుడికీ A, B, C లకీ మధ్య ఉన్న దూరాల్లో చెప్పుకోదగ్గ తేడా ఉంది - ఆ తేడానే ఆటుపోట్లకి కి కారణం. భూమితో పోలిస్తే మాఊరి చెరువు చాలా చిన్నది - దానిపై అన్ని బిందువులూ చంద్రుడికి సమానదూరంలో ఉండటాన చెరువుపై చంద్రుడి ప్రభావం ఉండదు. అలాగే మన శరీరంలో ఎక్కువ వున్నది నీళ్ళే అయినా శరీరంలోని అన్నిభాగాలూ చంద్రుడికి సమానదూరంలో ఉండటాన చంద్రుడి ప్రభావం మనపై ఉండదు. (ముఖం పాదాలకన్నా దగ్గర ఉంటుంది కాని, మనిషి పొడవు భూమితో చంద్రునితో పోలిస్తే అతి తక్కువగా ఉంటుంది కనుక ఆ తేడాని పట్టించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.)

సమీకరణాలంటే భయం లేని వాళ్ళు ఈ “The Physics Teacher” పేపరు - “Myths about Gravity and Tides” - చదివి వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు. అయితే వెన్నెల ప్రభావాన్ని సమీకరణాలతో అంచనా వెయ్యలేం. అందుకు కవిత్వమే సాక్ష్యం:

“వెళ్ళు జాబిల్లీ వెళ్ళు
వినిర్మలమైన నీ వెన్నెల కురిపిస్తూ
మనోహరమైన సంగీతం వినిపిస్తూ
ప్రయాణించు శశీ ప్రయాణించు.
…
ఇదిగో జాబిల్లీ నువ్వు
సముద్రం మీద సంతకం చేసేటప్పుడు
గాలిదాన్ని చెరిపెయ్యకుండా
కాలమే కాపలా కాస్తుందిలే.”

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

Hareesh

రిచర్డ్ డాకిన్సు గట్టి నాస్తికుడు. జ్యోతిషంతో పాటూ, చాలా వాటిని విమర్శిస్తాడు. కిందటి వారం, ఆయన యూనివర్శిటీ ఆఫ్ బర్కిలీలో లెక్చరిస్తే, వెళ్ళాను. దాని గురించి వ్యాసం రాయాలనుంది, గానీ ఓపికే లేదు. ఈ వ్యాసం నచ్చిన వారికి, డాకిన్సు వ్యాసం నచ్చుతుందంటే అర్థమే లేదు. ఆ లెక్చరు విని వుండాలి, ఆయన ఆస్తికులని ఎంతగా విమర్శించారో తెలియడానికి. వారి నమ్మకాలని, జ్యోతిషంతో సహా, ఎంతగా విమర్శించారో, ఆయన మాటలు వింటే తెలుస్తుంది.

జ్యోతిషం మీద నమ్మకం వున్నవాళ్ళు, ఆ శాస్త్రం గురించి వ్యాసాలు రాస్తే, ఆ విషయం అర్థం అవుతుంది. నాస్తికులని చెప్పుకునే వారు, ఆ వ్యాసాల్ని మెచ్చేసుకుంటూ వుంటేనే విచిత్రంగా వుంటుంది.

- ప్రసాద్

అభిప్రాయాల్లో జ్యోతిష్యం నించి, శాస్త్రీయంగా ఆలోచించడం దాటి ఆస్థిక, నాస్థికత్వాల దాకా చర్చలు సాగాయి. అది వ్యాసం పండిందంటానికి సూచన.

ప్రస్తుత వ్యాసానికీ, చర్చకీ ఇదెంత సంబంధమో తెలీదుగానీ, NPR లో వచ్చిన ఈ ఇంటర్వ్యూ చూడండి/వినండి. ఈ వ్యాసం నచ్చిన వాళ్ళకి ఇది కూడా నచ్చుతుందని నా నమ్మకం:

Richard Dawkins: An Argument for Atheism.

అక్కిరాజు భట్టిప్రోలు

ఇక చాలా మంది హేతువాదులు అంటే నాస్తికులు అని అనుకుంటారు, అది ఎంతమాత్రము సమ్మతం కాదు. హేతువు అంటే కారణం, కారణం లేకుండా దేనినీ నంమ్మని వారిని హేతువాదులు అంటారు.

నావికులు సముద్రంలో ప్రయాణించేటప్పుడు గాలివాటం అనుకూలంగా ఉందా లేదా అని చూసుకుని ప్రయాణిస్తారు, అలాగే జ్యోతిష్యం కూడా, మనకు రాబోవు కాలం అనుకూలంగా ఉందా లేదా, దాన్ని బట్టి మన కార్యాచరణను నిర్దేశించుకునే వీలు కల్పిస్తుంది.

జ్యోతిష్యం ద్వారా భవిష్యత్తు ఖచ్చితంగా తెలుసుకునే వీలుందా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చేప్పాలంటే, ముందుగా అండం తల్లి కడుపులో ఎప్పుడు ఫలదీకరించిందో తెలుకుంటే, ఆ సమయాన్ని బట్టి గణించిన జ్యోతిష్య ఫలితాలు 100% ఖచ్చితంగా ఉంటాయి, కాని అది అసాధ్యం కాబట్టి తల్లి బిడ్డను ప్రసవించిన సమయాన్ని బట్టి గణిస్తాము. అది కూడా చాలా మంది ఖచ్చితమైన సమయాన్ని తెలుపరు దాని వల్ల గణించడంలో తేడాలు ఉంటాయి.

తిరునగరి కేశవ స్వామి.

ముందుగా మీకు మా ధన్యవాదములు.
మీ సమీక్ష చాలా బాగుంది.

ప్రకృతికి సంబంధించిన విషయాలు ప్రకృతి శాస్త్రాలకి అనుగుణంగా ఎలా నడుస్తాయో, సమాజానికి సంబంధించిన విషయాలు కూడా సామాజిక శాస్త్రాలకి అనుగుణంగా వుంటాయి. ఈ రెండు రకాల విషయాలూ ఒకదాని మీదొకటి ప్రభావాన్ని చూపించుకుంటాయి. మానవ జీవన విధానం వల్ల జరిగే వాతావరణ కాలుష్యం ప్రకృతి శాస్త్ర విషయాల మీద ప్రభావం చూపిస్తుంది. అలాగే ప్రకృతి వైపరీత్యాలు మానవ జీవితం మీద ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి.

విషయాలు సరిగా అర్థం చేసుకోకపోతే, మోకాలికి, బోడి గుండుకీ ముడి పెట్టినట్టు వుంటుంది. ఈ అభిప్రాయ వేదికలో ఇంతకన్నా వివరంగా రాయడానికి కుదరదు. ఇప్పటికే ఇటువంటి విషయాల మీద చాలా పుస్తకాలు వున్నాయి.

– ప్రసాద్

నాకు జ్యోతిషం మీద అభిప్రాయాల్లేవు., చిన్నప్పుడు 12 యేళ్ళు సంస్కృతం వెలగబెట్టినా కూడా. ఐతే మీ అభిలాష, తపన చూసి నిజంగా ఆశ్చర్యపడ్డాను.

ఇక పోతే, రాజశేఖర్ గారి ప్రశ్నే నాదీనూ. తిథులు ఎలా గుణిస్తారు ? ఆ లాజిక్ యేమిటి, మీరు ఓ బ్లాగు తప్పక రాయాలి.

ఇలానే మంచి మంచి బ్లాగులు రాస్తుండండి. ఉబుసుపోక రాతలు రాయడానికి నా లాంటి బ్లాగర్లం ఎలానూ వున్నాము :-)

భవిష్యత్తు ముందుగానే నిర్ణయమై ఉందా లేదా అన్నది metaphysical ప్రశ్న అయితే, భవిష్యత్తు ను మనం తెలుసుకోగలమా లేదా అన్నది epistemological ప్రశ్న అవుతుంది. Hard Determinism నమ్మిన చాలామంది శాస్త్రవేత్తలు కూడా బుద్ధిలో మనకున్న పరిమితుల వల్ల మనం భవిష్యత్తును కచ్చితంగా అంచనా వేయలేమన్నారు. తన సిద్ధాంతాలను వివరిస్తూ, లాప్లాస్ భవిష్యత్తును కచ్చితంగా అంచనా వేయగలిగే బుద్ధజీవిని ఇలా వర్ణించాడు (ఈ జీవికి “లాప్లాస్ భూతం” అన్న ముద్దు పేరు కూడా ఉంది లెండి) :

We may regard the present state of the universe as the effect of its past and the cause of its future. An intellect which at a certain moment would know all forces that set nature in motion, and all positions of all items of which nature is composed, if this intellect were also vast enough to submit these data to analysis, it would embrace in a single formula the movements of the greatest bodies of the universe and those of the tiniest atom; for such an intellect nothing would be uncertain and the future just like the past would be present before its eyes.

అయితే రాజారావు గారు చెప్పినట్లు థీరెటికల్ ఫిజిక్సులోజరుతున్న నవ్య నూతన పరిశోధనలు విజ్ఞాన శాస్త్రాల పరిధిని నిర్ణయాత్మకమైన ప్రపంచపు ఎల్లలను దాటించే ప్రయత్నమనే చెప్పుకోవాలి.

“ఈజిప్ట్ నుంచి మనకి దిగుమతి అయ్యింది ఈ predictive astrology … అంతకుముందు, మన astrology నిజంగా astronomy.” అని రాజారావు గారు అన్నారు. ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న 12 రాశుల విభజన ను మొదటిసారి వివరించిన “బృహత్ పరాశర” లోని హోరశాస్త్రము, ఈజిప్టు, బాబిలోనియన్ల నుండి గ్రీకుల ద్వారా మనకు సంక్రమించిందని ఒప్పుకున్నా అంతకు పూర్వం predictive astrology ఉండేది కాదని చెప్పలేం. అతి ప్రాచీనమైన బ్రాహ్మణాలలోనూ, వేదాంత సూత్రాలలోనూ గ్రహాల, నక్షత్రాల ఆధారంగా భవిష్యత్తును అంచనా వేసే ప్రయత్నాలు కనిపిస్తాయి [Cf: A History of Sanskrit Literature By A. Berriedale Keith page: 528]. భారతదేశంలో ఖగోళ శాస్త్రం (astronomy) తొలినాళ్ళలో astrology తో ముడవడకుండా అభివృద్ది చెందిందని చెప్పడానికి కొన్ని ఆధారాలు, రిఫెరెన్సులు ఇవ్వగలరా?

I read several articles where terminally ill people, condemned by the world of medicine, become normal, with their deadly ailments simply disappearing!! Some call them miracles. Some attribute to a hidden power. Finally it’s the faith that does the magic. I request readers to ‘also read’ Paanuganti vaari Saakshi. Eemaata may also consider publishing some essays from Saakshi.

[This comment has been edited - editors]

ప్రసాద్ గారు, జ్యోతిషం మీద పరిశోధనలు జరిపిన సైంటిస్టులు కొంతమంది జ్యోతిషంలో నిష్ణాతులు. వాళ్ళు జ్యోతిషం మీద నమ్మకం లేకుండానే కోర్సులు చేసి జ్యోతిషాన్ని అధ్యయనం చేసినవాళ్ళు. అటువంటి వాళ్ళలో ఒకళ్ళని నేను వ్యక్తిగతంగా ఎరుగుదును. రాబోయే భాగంలో వాళ్ళెవరో, వాళ్ళు చేసిన పరిశోధనలేమిటో తెలియజేస్తాను. నాకు తెలిసినంతవరకు వాళ్ళు హేతువాదులు. నేను నాస్తికులన్న అర్ధంలో ఆ పదం వాడలేదు. మీకు ఆశ్చర్యంగా ఉండవచ్చు గానీ, కేవలం ఇంటలెక్చువల్ క్యూరియాసిటీతో తాను అంతవరకూ నమ్మిన వాటికి పూర్తి విరుధ్ధమైన విషయాలగురించి తెలుసుకోడానికి ప్రయత్నించేవాళ్ళు ఉంటారు.
సంఖ్యాబలాన్ని బట్టి జ్యోతిషం ప్రామాణికమైనదని నేను అనడం లేదు. జ్యోతిషం యొక్క ప్రజాదరణ రెండు రకాలుగా నాకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఒకటి, జ్యోతిషం పని చెయ్యదు అని శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడి ఉంటే, ఎందుకు పని చెయ్యదో, ఆ నిరూపణలేమిటో జనసామాన్యానికి చేరలేదు అన్నమాట. రెండు, జ్యోతిషంలో నిజంగానే పస ఉంటే నా దృష్టిలో అది భూమి బద్దలయ్యేంత పెద్ద విషయం. భవిష్యత్తు ముందే నిర్ణయింపబడింది, అది తెలుసుకోవచ్చుట అంటే, నా దృష్టిలో అది చాలా పెద్ద సైంటిఫిక్ డిస్కవరీ అవ్వాలి. అందుచేత రెండు రకాలుగానూ అది నాకు ఆశ్చర్యకరమైన విషయమే.

“హేతువాదులు” అనే పదం ‘నాస్తికులు” అనే పదానికి పర్యాయంగా వాడుతూ వచ్చాను నేను. చాలా మంది ఇలాగే వాడుతారు. దీని ప్రకారం, “హేతువాదులు” అంటే, వారు “దేముడి వునికిని” గానీ, “భవిష్యత్తు నిర్ణయమై వుందని” గానీ, “భవిష్యత్తుని గ్రహాల కదలికతో తెలుసుకోగలం” అని గానీ నమ్మరు. ఇటువంటి ప్రాధమిక నమ్మకాలు లేకుండా, వారు జ్యోతిష్య శాస్త్రాన్ని, అది శాస్త్రీయమైనదో, కాదో తెలుసుకోవడానికి, అధ్యయనం చేశారంటే, అర్థం లేని విషయంగా కనబడుతోంది. దీనర్థం వారు హేతువాదులు కారు అని. మీరు “హేతువాదులు” అనే పదం వేరే అర్థంతో వాడుతూ వుంటే, అది వేరే సంగతి. “నాస్తికులు” అనే అర్థంతో వాడుతుంటే మాత్రం, అది అర్థం లేని విషయం. “ఒక దైవ భక్తుడు, ఒక నాస్తిక గ్రంధాన్ని అధ్యయనం చేసి, దాన్ని అంగీకరించి, దైవ భక్తుడిగా మిగిలిపోయాడు” అని అంటే, ఏమన్నా అర్థం వుందా?

ఇక్కడ దేముడున్నాడా, లేడా అని గానీ, జ్యోతిషం నిజమా, కాదా అని గానీ నేను చర్చించడం లేదు. “హేతువాదులు”, లేదా “నాస్తికులు” అనే పదాల విషయంలో వున్న అపోహని తొలగించడానికీ, వారి కున్న నమ్మకాలను స్పష్టంగా చెప్పడానికీ మాత్రమే ప్రయత్నిస్తున్నాను.

ఇంకో విషయం. దేవుణ్ణి నమ్మే చాలా మంది ఆస్తికులు కూడా, “భవిష్యత్తు ముందరే నిర్ణయమై వుందని” గానీ, “భవిష్యత్తుని తెలుసుకోగలం” అని గానీ, “భవిష్యత్తు తెలుసుకుని దాన్ని మార్చగలం” అని గానీ నమ్మరు. అవి వారి నమ్మకాలు.

మీరు, “నాకు చాలా ఆశ్చర్యం కలిగించే సంగతి ఏమిటంటే, ఇప్పటికే ఎంతో చర్చ జరిగినా, జ్యోతిషం అశాస్త్రీయమైనదని ఎంతోమంది ఎలుగెత్తి చాటినా, ఈ ఇంటర్నెట్ యుగంలో జ్యోతిషానికి ప్రజాదరణ విపరీతంగా పెరిగిపోవడం” అని రాశారు. అంటే, సంఖ్యా బలం ఒక విషయ ప్రామాణికతని నిర్ణయిస్తుందా? భూమి చుట్టూ సూర్యుడు తిరుగుతున్నాడు అని ఒకప్పుడు ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో నమ్మేవారు. అలా కాదని రుజువు చెయ్యడానికి ప్రయత్నించిన శాస్త్రుజ్ఞుల్ని రాళ్ళతో కొట్టి చంపిన సంషటనలూ వున్నాయి. “చాలా మంది” అనేది ఒక విషయాన్ని ఎంతమంది నమ్ముతున్నారూ, ఆచరిణిస్తున్నారూ, వగైరా చెబుతుందే గానీ, ఆ విషయం కరెక్టా, కాదా అని చెప్పదు. ఎక్కువ మంది రామ భక్తులకి, రాముడికి అక్క వుందని తెలియదు కాబట్టి, వారు రామ భక్తులు కారు అని అనగలరా ఎవరన్నా? సంఖ్యా బలం ఎప్పుడూ ఒక విషయ ప్రామాణికతని తేల్చదు. అది ఒక ఫాక్టుగా మాత్రమే వుంటుంది.

- ప్రసాద్

My doubt, if you want to call it a doubt in reference to “Scientific,” “Rational,” analyses is deeper than what you have surmised as my intent. What the rationalists have been propounding all along (the so-called dielectical materialists included in my summing up!) is questioned in its basics these days. As a matter of fact the neo-Marxists have considerably revised the hard-core marxists’ opinions on the text-book-marxist ideology.and dielectics. However, it is a different and unrelated issue. I have to raise it since one of the correspondents mentioned dielectics in passing! And, I know that it is beyond the scope of your article.

A good discussion on what is scientific and what is non-scientific that includes the new and old ideologies would be useful in a different article.

All I want to say is the ideas of modern science exemplified as ’scientific,’ and ‘rational’ have been questioned and the very bases of the theories are at quandry. So, simply saying that a particular system ( may be even a belief system too) is unscientific may give a good following in the ‘elite’ readership of eemaata but that does not make it profound.

Best wishes,

P.N.R

నేను చెప్పేవాటిల్లో పెద్దగా కొత్తవిషయాలేమీ లేవు. నాకు చాలా ఆశ్చర్యం కలిగించే సంగతి ఏమిటంటే, ఇప్పటికే ఎంతో చర్చ జరిగినా, జ్యోతిషం అశాస్త్రీయమైనదని ఎంతోమంది ఎలుగెత్తి చాటినా, ఈ ఇంటర్నెట్ యుగంలో జ్యోతిషానికి ప్రజాదరణ విపరీతంగా పెరిగిపోవడం.

ఈ వ్యాసం చాలామటుకు నా స్వంత అనుభవాల, ఆలోచనల ప్రయాణం. నాకు తెలిసిన సమాచారమంతా ఇందులో ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తాను.