6.

ఏది ఎలావున్నా, పాక్షిక దృష్టి పక్కకునెట్టి, నారాయణరావు అనువాదం, వెనుకమాటలు చదివినతరువాత, మళ్ళీ తెలుగు కన్యాశుల్కం చదివి, వేరే కోణంనుంచి ఆ నాటకాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అవసరమేనని అనిపిస్తుంది.

ఈ వ్యాసం రాయడానికి ఉపయోగపడిన పుస్త కాలు:

1. మన గురజాడ — శ్రీశ్రీ (శ్రీశ్రీ సాహిత్య సర్వస్వం -9 : కూర్పు చలసాని ప్రసాద్, 1988)
2. మళ్ళీ కన్యాశుల్కం గురించి — కేతవరపు రామకోటి శాస్త్రి (1992)
3. కన్యాశుల్క నాటక కళ — సర్దేశాయి తిరుమల రావు (1994)
4. కన్యాశుల్కం — నూరేళ్ళ సమాలోచనం — సంపాదకులు : మొదలి నాగభూషణ శర్మ, ఏటుకూరి ప్రసాద్ (1999)
5. మహోదయం — కె. వి. రమణా రెడ్డి (1958)
6. కన్యాశుల్కం, మరోవైపు — కోవెల సంపత్కుమారాచార్య (2000)
7. గురజాడ రచనలు – కవితల సంపుటం, సెట్టి ఈశ్వర రావు, పరిష్కర్త (1984)
8. అబ్బూరి సంస్మరణ — నాట్య గోష్టి ప్రచురణ (1988)
9. కన్యాశుల్కం – సామాజిక సంబంధాలు, కాత్యాయనీ విద్మహే (2005)
10. కన్యాశుల్కం , టీకాటిప్పణి , కె.వి. రమణారెడ్డి (1991)
11. నాయెఱుక , ఆదిభట్ల నారాయణ దాసు స్వీయ చరిత్ర (1976)
12. కన్యాశుల్కం, గురజాడ ( జయంతి పబ్లికేషన్‌, 1983)
13. గురజాడ అప్పారావు – కన్యాశుల్కము, కుదింపు కూర్పు, నార్ల వెంకటేశ్వర రావు (1976)
14. సారస్వత వివేచన — రాచమల్లు రామచంద్రా రెడ్డి (1976)

[కన్యాశుల్కం నాటకం పై గత 50 సంవత్సరాలుగా వచ్చిన పొగడ్తలు, విమర్శలు, ప్రతివిమర్శల నుండి పాఠకులకు పనికివచ్చే కొటేషన్లు ఈ అనుబంధంలో నేను పొందుపరచాను. — రచయిత]